السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
295
تفسير الميزان ( فارسي )
واقع شده ، بر اين معنا دلالت دارد و ان شاء اللَّه به زودى بحثى پيرامون « محدث » خواهيم داشت . در سابق يعنى در تفسير آيه : « فَتَقَبَّلَها رَبُّها بِقَبُولٍ حَسَنٍ . . . » گفتيم : كه اين آيه بيان استجابت دعاى مادر مريم ع است كه گفته بود : « وَإِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ ، وَإِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ . . . » و اينكه سخن ملائكه كه به مريم گفتند : * ( « إِنَّ اللَّه اصْطَفاكِ وَطَهَّرَكِ . . . » ) * ، خبرى است كه به وى دادهاند كه تو نزد خدا تا چه حد قدر و منزلت دارى ، بنا بر اين لازم است خواننده مراجعه اى بدانجا بكند . پس « اصطفاء مريم » همان تقبل او است عبادت خداى را ، و تطهيرش عبارت است از مصونيتش به عصمت خداى تعالى از گناهان ، پس آن جناب ، هم اصطفاء شده است و هم معصوم . و چه بسا از مفسرين كه گفتهاند : منظور از تطهير او بتول شدن او است ، و بتول به معناى زنى است كه حيض نمىبيند و خداى تعالى او را بدين جهت بتول قرار داد كه ناگزير نشود در ايام حيض از كليسا بيرون رود ، و اين نظريه عيبى ندارد جز اينكه آنچه به نظر ما رسيد با سياق آيات موافقتر است . * ( « وَاصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ » ) * در ذيل آيه : « إِنَّ اللَّه اصْطَفى - تا جمله - عَلَى الْعالَمِينَ » گفتيم : كلمه « اصطفاء » اگر با كلمه « على » متعدى شود معناى تقدم را مىدهد . و اين اصطفا غير اصطفاى مطلق و بدون كلمه « على » است ، كه معناى تسليم را مىدهد ، و بنا به گفتار سابق ، اصطفاى آن جناب بر زنان عالميان به معناى مقدم داشتن آن جناب بر ساير زنان است . حال ببينيم اين تقديم از تمامى جهات است يا از بعضى جهات ؟ ظاهر جمله : * ( « إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّه يُبَشِّرُكِ . . . » ) * كه بعد از اين آيه است و نيز ظاهر آيه : « وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا وَجَعَلْناها وَابْنَها آيَةً لِلْعالَمِينَ » « 1 » . و باز ظاهر آيه : « وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيه مِنْ رُوحِنا ، وَصَدَّقَتْ بِكَلِماتِ رَبِّها ، وَكُتُبِه ، وَكانَتْ مِنَ الْقانِتِينَ » « 2 » . كه از خصائص وجودى مريم
--> ( 1 ) و ياد كن مريم را كه رحمش را پاك و پاكيزه گردانيديم و در آن از روح خود بدميديم و او را با فرزندش معجزه و آيت بزرگ براى اهل عالم قرار داديم . « سوره انبياء ، آيه 91 » . ( 2 ) و ياد آر حال مريم دخت عمران را كه رحمش را پاكيزه داشتيم آن گاه در آن روح قدسى خويش را بدميديم كه آن مريم كلمات پروردگار خود و كتب آسمانى او را با كمال ايمان تصديق كرد و از بندگان مطيع خدا بشمار بود . « سوره تحريم آيه 12 » .