خداى سبحان است بسازد ، به خلاف آيه دوم كه مقامش مقام بيان اين نكته است كه لذائذى كه در اين دنيا بين مؤمنين و كفار مشترك است ، در سراى ديگر ، مخصوص مؤمنين خواهد بود ، و به همين جهت است كه مىبينيم لفظ « ناس » در آيه مورد بحث ، در اين آيه مبدل به لفظ « عباد » شد ، و نيز « زينت » در آن آيه ، در اين آيه « رزق طيب » ناميده شد . باز اگر بگويى تزيين در آيه مورد بحث معلق بر « حب الشهوات » شده ، نه بر « خود شهوات » ، و معلوم است كه تزيين حب در نظر انسان و مجذوب شدن دل آدمى در برابر اين حب ، امرى طبيعى و خاصيتى ذاتى است ، در نتيجه برگشت معناى تزيين حب براى انسان به اين مىشود كه خدا حب را در دل آدميان مؤثر قرار داده ، و يا ساده تر بگوييم ، آيه مىخواهد بفرمايد : كه خدا اين حب را در دل انسانها خلق كرده ، و معلوم است كه خلقت تنها كار خدا است و لا غير ، پس فاعل تزيين در آيه شريفه خداى تعالى است . در پاسخ مىگوئيم لازمه آن قرائنى كه ما ذكر كرديم اين است كه مراد از تزيين حب ، اين باشد كه خداوند اين حب را طورى قرار داده كه انسانها را به سوى خود جذب كند ، و آنان را از غير خودش باز دارد ، چون زينت دادن امرى مطلوب و جالب است ، كه با غير خودش ضميمه مىشود و انسان را به سوى آن غير ، جلب مىكند ، ( مثلا خانه اى ساده كه جلب نظر مشترى را نمىكند زينت مىكنند ، تا به تبع آن زينت ، خانه هم جلب توجه كند « مترجم » ) و يا زنى كه قيافه جالبى ندارد خود را زينت مىكند ، تا به تبع آن زينت ، خودش هم زيبا شود ، و مرد را به سوى خود بكشاند ، پس در حقيقت مقصود اصلى همان امور زينتآور است ، و زن از اين مقصد استفاده مىكند . خلاصه اينكه ، برگشت معناى تزيين حب براى مردم به اين است كه حب را در نظر آنان طورى قرار دهد كه باعث شيدايى و دلربايى آنان شود ، و در اشتغال به آن حريص سازد . اين است معناى تزيين حب ، نه اصل تاثير آن ، هم چنان كه ظاهر از معناى « فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا » « 1 » نيز همين است ، چون مىفرمايد : بعد از آنان خلقى آمدند كه نماز را ضايع گذاردند ، و شهوات را پيروى كردند ، و به زودى ( كيفر ) گمراهى را خواهند يافت . و مؤيد اين معنا گفتارى است كه در باره شمردن نمونه هاى زينت از نظر خواننده خواهد گذشت كه چرا از نمونه هاى زينت ، نساء و بنين و قناطير را شمرد ؟ علاوه بر اينكه چه

--> ( 1 ) سوره مريم آيه 59 .