« رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الأَرْضِ ، وَلأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ » « 1 » . و نيز فرموده : « زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمالِهِمْ » « 2 » و آياتى ديگر نظير اينها . اين قسم جلوه گرى هم گاهى و از جهتى به خدا نسبت داده مىشود ، البته در طول نسبتى كه به شيطان دارد . و اين بدان جهت است كه شيطان و هر سببى از اسباب خير و يا شر آنچه عمل مىكند و هر دخل و تصرفى كه در ملك خدا دارد به اذن خود او است ، تا اراده خدا و مشيت او نافذ شود ، و با نفوذ امر او ، امر صنع و ايجاد منتظم گردد ، و در نتيجه رستگاران با اراده و اختيار خود رستگار شوند ، و مجرمين هم با سوء اختيار خود از رستگاران ، ممتاز و جدا گردند . با بيانى كه گذشت روشن شد كه مراد از فاعل جلوه گرى كه در آيه : * ( « زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ . . . » ) * نامش برده نشده ، خداى سبحان نيست . براى اينكه هر چند علاقه به شهوات نسبتى به خدا دارد اما با اين تفاوت كه علاقه صحيح و صالح به طور استقلال ، و علاقه مذموم و غافل كننده بطور اذن به او مربوط مىشود الا اينكه در آيه شريفه به خاطر اشتمالش بر علاقه هايى كه يقينا منسوب به خدا نيست و بيانش مىآيد ، ناگزير رعايت ادب قرآن اقتضا مىكند كه اين جلوه گرى را به غير خدا ( چون شيطان و يا نفس ) نسبت دهيم . درستى سخن بعضى از مفسرين كه فاعل جلوه گرى را شيطان دانسته‌اند از اينجا روشن مىشود ، براى اينكه حب شهوات امر مذمومى و ناپسندى است و خدا آن را در نظرها زينت نمىدهد ، و همچنين حب كثرت مال كه آن نيز امرى است مذموم آنچه مستند به خدا است همان حسن المآب و جنات است ، كه در آخر اين آيه و آيه بعديش به خدا نسبت داده شده است . با اين بيان فساد نظريه بعضى از مفسرين روشن مىشود كه گفته‌اند : از آنجا كه زمينه سخن در اين آيه شريفه بيان طبيعت بشر است به هيچ وجه نمىتوان حب ناشى از اين طبيعت و هر چيز ديگرى را كه از آن ناشى مىشود به شيطان نسبت داد ، تنها امورى از قبيل « وسوسه » كه عملى زشت را در نظر زيبا جلوه مىدهد مىتوان به شيطان نسبت داد . سپس همين مفسر گفته : به همين جهت قرآن كريم تنها تزيين اعمال را به شيطان نسبت مىدهد ، و مىفرمايد : « وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ » « 3 » .

--> ( 1 ) پروردگارا به خاطر اينكه مرا اغوا كردى من هم همه بندگان تو را در زمين از راه زينت دادن زندگى گمراه خواهم كرد ( سوره حجر آيه 39 ) . ( 2 ) اعمال زشتشان در نظرشان جلوه داده شده ( سوره توبه آيه 37 ) . ( 3 ) و چون شيطان اعمالشان را برايشان زينت مىدهد ( سوره انفال آيه 48 ) .