براى خاموش كردن نور دين ، و ابطال دعوت مسلمين ، و بى اثر كردن تلاشهاى آنان دست به دست هم داده ، به هر وسيله ممكن ( قلما و قدما ) تمسك مىكردند ، و گفتيم كه غرض اين سوره دعوت مسلمين است به توحيد كلمه ، و صبر ، و ثبات ، تا از اين راه امورشان اصلاح شود ، و فسادهايى كه در داخل اجتماعشان هست ، و هجومهايى كه از خارج به ايشان مىشود ، رفع گردد . آيات قبل ، از آنجا كه مىفرمود : « هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ . . . إِنَّ اللَّه لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ » اشاره اى بود به منافقين ، و آنهايى كه دلهايشان مبتلا به زيغ و انحراف بود ، و مسلمانان را دعوت مىكرد به اينكه در آنچه از معارف دينى درك كرده‌اند ثبات قدم به خرج دهند . و در آنچه هم درك نكرده‌اند و بر ايشان مشتبه است ايمان و تسليم داشته باشند ، هر چند كه كنه و حقيقت آن را نفهميده باشند ، و خاطر نشان مىساخت كه هر فتنه اى گريبان مسلمين را بگيرد و نظام سعادتشان را مختل سازد از ناحيه پيروى متشابهات ، و تاويل كردن آيات خدا است ، كه اگر چنين كنند دينى كه براى هدايت آنان نازل شده ، همان دين ، وسيله ضلالت و بدبختيشان مىشود ، و اجتماعشان مبدل به افتراق شده و نظامشان مختل مىگردد . و اما در اين آيات به بيان حال مشركين و كفار پرداخته و مىفرمايد : به زودى شكست خواهند خورد و نمىتوانند خداى را به ستوه بياورند ، و در طغيان خود پيروز نمىشوند . آن گاه علت اين معنا را ذكر نموده و مىفرمايد : « علت ضلالت آنان و مشتبه شدن امر بر ايشان اين است كه لذائذ دنيا در نظرشان جلوه كرده ، و چنين خيال كرده‌اند كه مال و اولادى كه نصيبشان شده مىتواند از خداى سبحان بىنيازشان سازد ، و در اين پندارشان سخت اشتباه نمودند ، زيرا خداى سبحان غالب بر امر خويش است ، و اگر مال و اولاد و نظائر اينها مىتوانست كسى را ذره‌اى و لحظه اى بىنياز از خدا سازد ، فرعونيان و امتهاى ستمگر صاحب شوكت و قدرت ، آنان را بىنياز مىساخت ولى خدا گريبان آنان را به جرم گناهانشان بگرفت ، و هلاكشان كرد ، اين ياغيان نيز همان سرنوشت را در پى خواهند داشت ، و به زودى گرفتار خواهند شد . پس بر مؤمنين واجب است كه از خدا بترسند ، و از اين گونه لذائذ مادى پروا داشته باشند ، تا به اين وسيله به سعادت دنيا و ثواب آخرت و رضوان پروردگارشان نائل آيند » . بنا بر اين بيان ، آيات مورد بحث همانطور كه از مضامينش پيداست متعرض حال كفار است ، هم چنان كه آيات بعد از اين چند آيه ، متعرض حال اهل كتاب از يهود و نصارا است ، كه به زودى بيانش مىآيد ان شاء اللَّه .