معنايش را فهميد بلكه فهميدن معناى آن نيز ممكن است . و نيز در همان كتاب « 1 » است كه آن جناب فرمود : قرآن مشتمل بر آيات محكم و متشابه است ، اما « محكم » : علاوه بر اينكه بايد بدان ايمان داشت ، عمل به آن نيز ممكن است ، و بايد آن را مدرك احكام دين قرار داد ، و اما « متشابه » : تنها بايد بدان ايمان داشت و نبايد به آن عمل كرد ، منظور از جمله : * ( « فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَه مِنْه ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغاءَ تَأْوِيلِه ، وَما يَعْلَمُ تَأْوِيلَه إِلَّا اللَّه وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ ، يَقُولُونَ آمَنَّا بِه كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا » ) * همين است و راسخون در علم ، آل محمد ( ع ) اند . مؤلف : به زودى گفتارى در معناى اين جمله كه فرمود : « راسخون در علم ، آل محمد ( ع ) اند » خواهد آمد ان شاء اللَّه . و نيز در همان « 2 » كتاب از مسعدة بن صدقة روايت آمده كه گفت : از امام صادق ( ع ) از ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه پرسيدم . فرمود : « ناسخ » آيه اى است كه حكمى ثابت آورده ، كه هميشه بايد به آن عمل شود ، و « منسوخ » آن آيه اى است كه حكمى آورده باشد كه مدتى به آن عمل مىشده ولى بعدا به وسيله آيه اى ديگر نسخ شده است ، و متشابه آن آيه اى است كه معنايش براى كسى كه آن را نمىفهمد مشتبه است . و در روايتى « 3 » ديگر فرمود : « ناسخ » ثابت ، و « منسوخ » آنست كه گذشته باشد ، و « محكم » آنست كه بتوان بدان عمل نمود ، و « متشابه » آن آياتى است كه با يكديگر تشابه داشته باشند . و در كافى « 4 » از امام باقر ( ع ) روايت كرده كه در ضمن حديثى فرمود : به همين جهت آيات منسوخه از متشابهات است . و در كتاب عيون « 5 » ، از حضرت رضا ( ع ) روايت آورده كه فرمود : كسى كه متشابه را به محكم قرآن برگرداند ، بسوى صراط مستقيم هدايت شده ، آن گاه فرمود : در اخبار ما نيز مانند قرآن ، محكم و متشابه هست ، بايد كه شما متشابهات آن را به محكماتش برگردانيد ، و

--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 162 و 163 . ( 2 ) تفسير عياشى ج 1 ص 11 ح 7 . ( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 10 ح 1 . ( 4 ) كافى ج 2 ص 28 ح 1 . ( 5 ) عيون اخبار الرضا ج 1 ص 290 ح 39 .