السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
95
تفسير الميزان ( فارسي )
بعد از آنكه مدتها مسلمين را سفارش مىكرد تا با كفار مماشات كنند ، و در برابر آزار و اذيتشان صبر و حوصله به خرج دهند ، آياتى ديگر نازل شد و مسلمين را امر به قتال با آنان نمود ، كه بعضى از آنها در اينجا از نظر خواننده مىگذرد : « أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ، وَإِنَّ اللَّه عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ، الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ ، إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّه » « 1 » و ممكن است بگوئيم آيه شريفه در باره دفاعى نازل شده است ، كه در واقعه بدر و امثال آن مامور بدان شدهاند . و همچنين آيه شريفه : « وَقاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ ، وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّه لِلَّه فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّه بِما يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه مَوْلاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلى وَنِعْمَ النَّصِيرُ » « 2 » و نيز آيه شريفه : * ( « وَقاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّه الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ ، وَلا تَعْتَدُوا ، إِنَّ اللَّه لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ » ) * « 3 » . دسته ديگر آياتى است كه در باره قتال با اهل كتاب نازل شده مانند آيه : « قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَلا بِالْيَوْمِ الآخِرِ ، وَلا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّه وَرَسُولُه ، وَلا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صاغِرُونَ » « 4 » . دسته ديگر آيات قتال با عموم مشركين است ، كه غير از اهل كتابند ، مانند آيه شريفه : « فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ » « 5 » و آيه : « وَقاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَما يُقاتِلُونَكُمْ كَافَّةً » « 6 » .
--> ( 1 ) كسانى كه مورد هجوم قرار مىگيرند اجازه قتال دارند چون ستم شدهاند و خدا بر نصرتشان قادر است همانهايى كه از خانه هايشان بدون حق بيرون شدند و تنها به جرم اينكه مىگفتند رب ما اللَّه است از وطن آواره گشتند . « سوره حج آيه 40 » ( 2 ) با ايشان قتال كن تا به كلى فتنه از بين برود ، و دين همه اش براى خدا شود اگر دست از فتنه برداشتند كه خدا به آنچه مىكنيد بينا است ، و اگر هم چنان اعراض كردند پس بدان كه خدا سرپرست شما است ، خدايى كه مولى و ياور خوبى است . « سوره انفال آيه 40 » ( 3 ) در راه خدا با كسانى كه با شما قتال مىكنند قتال كنيد ، ولى تجاوز نكنيد كه خدا متجاوزان را دوست نمىدارد . « سوره بقره آيه 190 » ( 4 ) با آن دسته از اهل كتاب كه به خدا و به روز جزا ايمان نمىآورند ، و آنچه خدا و رسولش حرام كرده حرام نمىدانند ، و به دين حق نمىگروند ، قتال كنيد ، تا مجبور شوند به دست خود و به كمال ذلت جزيه بپردازند . « سوره توبه آيه 29 » ( 5 ) با مشركين هر جا كه برخورديد قتال كنيد . « سوره توبه آيه 5 » ( 6 ) با همه مشركين قتال كنيد همانطور كه آنها با همه شما قتال و كارزار مىكنند . « سوره توبه آيه 36 »