السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

681

تفسير الميزان ( فارسي )

تعالى از دو طائفه تشكر و ستايش كند ، كه دعوت او و پيامبرش را اجابت كردند ، ( دقت فرمائيد ) البته آخر آيه هم كه مىفرمايد : * ( « أَنْتَ مَوْلانا فَانْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ » ) * ، تا اندازه اى بر اين معنا دلالت دارد ، چون اشاره مىكند كه درخواست آنان در اوائل شكلگيرى اسلام بوده است . و در آيه شريفه نكاتى عجيب از اجمال و تفسير و اختصارگويى بجا ، و اطاله به مورد ، و رعايت ادب عبوديت ، و بياناتى جامع در آنچه مايه سعادت و كمال است ، به كار رفته . * ( « آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْه مِنْ رَبِّه ، وَالْمُؤْمِنُونَ » ) * اين قسمت از آيه ، ايمان پيامبر و مؤمنين را تصديق مىكند ، و اگر پيامبر را جداى از مؤمنين ذكر كرد ، و فرمود : رسول به آنچه از ناحيه پروردگارش نازل شده ايمان دارد ، و آن گاه مؤمنين را به آن جناب ملحق كرد ، براى اين بود كه رعايت احترام آن جناب را فرموده باشد ، و اين عادت قرآن است ، كه هر جا مناسبتى پيش بيايد از آن جناب احترامى به عمل مىآورد ، و او را جداى از ديگران ذكر نموده ، سپس ديگران را به او ملحق مىسازد ، مانند مورد زير كه مىفرمايد : « فَأَنْزَلَ اللَّه سَكِينَتَه عَلى رَسُولِه وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ » « 1 » « يَوْمَ لا يُخْزِي اللَّه النَّبِيَّ ، وَالَّذِينَ آمَنُوا » « 2 » . * ( « كُلٌّ آمَنَ بِاللَّه وَمَلائِكَتِه وَكُتُبِه وَرُسُلِه » ) * اين جمله تفصيل آن اجمالى است كه جمله قبل بر آن دلالت مىكرد ، چون جمله قبل اجمالا مىگفت كه : رسول و مؤمنين به آنچه نازل شده ايمان آوردند ، ولى شرح نمىداد كه آنچه نازل شده به چه چيز دعوت مىكند جمله مورد بحث شرح مىدهد كه كتاب نازل بر رسول خدا ص مردم را به سوى ايمان و تصديق همه كتب آسمانى و همه رسولان و ملائكه خدا كه بندگان محترم او هستند دعوت مىكند ، هر كس به آنچه بر پيامبر اسلام نازل شده ايمان داشته باشد ، در حقيقت به صحت همه مطالب نامبرده ايمان دارد . * ( « لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِه » ) * اين جمله حكايت گفتار مؤمنين است ، بدون اينكه بفرمايد « مؤمنين گفتند : . . . » و ما در تفسير آيه شريفه : « وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْماعِيلُ : رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ »

--> ( 1 ) پس خدا متانت و وقار خود راى به رسول خويش و بر مؤمنين نازل كرد . « سوره فتح آيه 26 » ( 2 ) روزى كه خدا پيامبر و آنان راى كه ايمان آورده‌اند خوار نمىكند . « سوره تحريم آيه 8 »