مؤلف : در معناى اين دو حديث ، احاديث ديگرى نيز هست ، و بيانى كه معناى آنها را روشن سازد ، گذشت . و در مجمع البيان در ذيل آيه شريفه : « * ( لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّه ) * . . . » گفته است : كه امام ابو جعفر ع فرموده : اين آيه در باره اصحاب صفه نازل شد ، سپس اضافه كرده است كه اين روايت را كلبى هم از ابن عباس نقل كرده ، و اصحاب صفه نزديك به چهار صد نفر بودند ، كه در مدينه نه خانه اى داشتند و نه خويشاوندى كه به خانه آنان بروند ، ناگزير در مسجد زندگى مىكردند ، و بنا گذاشتند در هر سريه و لشگرى كه رسول خدا ص به جنگ مىفرستد شركت كنند ، و به همين سبب بود كه خداى تعالى در اين آيه شريفه به مسلمانان سفارش كرد تا مراقب وضع آنان باشند ، و لذا آنان آنچه كه از غذايشان زياد مىآمد هنگام عصر براى اصحاب صفه مىآوردند . « 1 » و در تفسير عياشى از امام ابى جعفر ع روايت آورده كه فرمود : خداى تعالى گداى سمج را دوست نمىدارد . « 2 » و در مجمع البيان در ذيل آيه شريفه : « * ( الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ ) * . . . » در باره شان نزول اين آيه گفته است بطورى كه از ابن عباس نقل شده ، اين آيه در شان على بن ابى طالب نازل شده است كه آن حضرت چهار درهم پول داشت ، يكى را در شب ، و يكى را در روز سومى را پنهانى و چهارمى را علنى صدقه داد ، و به دنبال آن اين آيه نازل شد كه : « كسانى كه اموال خود را شب و روز ، سرى و علنى انفاق مىكنند . . . » . مرحوم طبرسى سپس مىگويد : اين روايت هم از امام باقر و هم از امام صادق ع نقل شده است . « 3 » مؤلف : اين معنا را عياشى نيز در تفسيرش و شيخ مفيد در اختصاص و شيخ صدوق در عيون آورده‌اند . « 4 » و در الدر المنثور است كه عبد الرزاق و عبد بن حميد ، و ابن جرير و ابن منذر و ابن ابى حاتم و طبرانى و ابن عساكر از طريق عبد الوهاب بن مجاهد از پدرش مجاهد از ابن عباس روايت كرده‌اند كه در تفسير آيه : * ( « الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ سِرًّا وَعَلانِيَةً » ) * گفته

--> ( 1 ) مجمع البيان ج 1 ص 387 ( 2 ) تفسير عياشى ج 1 ص 151 ( 3 ) مجمع البيان ج 1 ص 388 ( 4 ) تفسير عياشى ج 1 ص 151