احصرتم » احصار آمده مىتواند به هر دو معنا باشد . و همچنين آيه : « * ( الَّذِينَ أُحْصِرُوا ) * . . . » و اما در آيه : « أَوْ جاؤُكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ » « 1 » تنها به يك معنا است ، و آن همان بيمارى درونى است كه در مورد آيه به معناى تنگى سينه به خاطر بخل و ترس است . اين بود گفتار راغب . و كلمه « تعفف » به معناى آن است كه « عفت » صفت آدمى شده باشد ، و كلمه « سيما » به معناى علامت و كلمه : « الحاف » به معناى اصرار در سؤال است . و در آيه شريفه مصرف صدقات ، البته بهترين مصرفش بيان شده كه همان فقرايى باشد كه به خاطر عوامل و اسبابى ، از راه خدا منع شده‌اند ، يا دشمنى مال آنان را گرفته و بدون لباس و پوشش مانده‌اند ، يا كارها و گرفتارىهاى زندگى از قبيل پرستارى كودكانى بىمادر نگذاشته به كار و كسب مشغول شوند ، و يا خودشان بيمار شده‌اند ، و يا كارى انتخاب كرده‌اند كه با اشتغال به آن ، ديگر نمىتوانند به كار و كسب بپردازند ، مثلا به طلب علم پرداخته‌اند ، و يا كارى ديگر از اين قبيل . * ( « يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ » ) * يعنى كسى كه از حال ايشان اطلاع ندارد از شدت عفتى كه دارند ايشان را توانگر مىپندارد ، چون با اينكه فقيرند ولى تظاهر به فقر نمىكنند ، پس جمله نامبرده دلالت دارد بر همين كه مؤمنين تا آنجا كه مىتوانند تظاهر به فقر نمىكنند ، و از علامتهاى فقر به غير آن مقدارى كه نمىتوان پنهان داشت ، پنهان مىدارند ، و مردم پى به حال آنان نمىبرند ، مگر اينكه شدت فقر رنگ و رويشان را زرد كند ، و يا لباسشان كهنه شود ( و يا مثلا از زبان اطفالشان اظهار شود ، و امثال اينها ) . از اينجا معلوم مىشود كه مراد از جمله * ( « لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً » ) * اين است كه فقراى مؤمن اصلا دريوزگى نمىكنند ، تا منجر به اصرار در سؤال شود ، زيرا بطورى كه گفته‌اند : وقتى روى كسى به سؤال باز شود براى بار دوم ديگر طاقت صبر ندارد ، و نفس او از تلخى فقر به جزع در مىآيد ، و عنان اختيار را از كف مىدهد و در هر فرصتى تصميم مىگيرد باز هم سؤال كند و اصرار هم بورزد ، و راه را بر هر كس بگيرد . ولى بعيد نيست كه منظور نفى « اصرار » باشد ، نه نفى « اصل سؤال » ، و منظور از « الحاف » اظهار حاجت بيش از « مقدار واجب » باشد ، براى اينكه صرف اظهار حاجت ضرورى حرام نيست ، بلكه گاهى واجب هم مىشود ، آن سؤالى مذموم است كه زائد بر مقدار

--> ( 1 ) سوره نساء آيه 90