السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
547
تفسير الميزان ( فارسي )
« ألَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّه مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً ، كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ ، أَصْلُها ثابِتٌ وَفَرْعُها فِي السَّماءِ ، تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها ، وَيَضْرِبُ اللَّه الأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ، وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ ، اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الأَرْضِ ما لَها مِنْ قَرارٍ يُثَبِّتُ اللَّه الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَفِي الآخِرَةِ ، وَيُضِلُّ اللَّه الظَّالِمِينَ ، وَيَفْعَلُ اللَّه ما يَشاءُ » « 1 » . بطورى كه ملاحظه مىكنيد در اين آيه ظالمين را مطلق آورده ، پس خدا هر ظالمى را كه بخواهد از راه باطل اثر حق را به دست آورد ، بدون اينكه راه حق را طى كند ، گمراه مىداند ، هم چنان كه در سوره يوسف از خود آن جناب حكايت كرده كه گفت : « مَعاذَ اللَّه إِنَّه رَبِّي ، أَحْسَنَ مَثْوايَ إِنَّه لا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ » « 2 » پس ظالم نه خودش رستگار مىشود ، و نه ظلمش او را به هدفى كه احسان محسن محسن را و تقواى متقى ، متقى را به آن هدايت مىكند ، راه مىنمايد ، به دو آيه زير كه يكى نيكوكاران و ديگرى مردم با تقوا را توصيف مىكند ، توجه فرمائيد : « وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَإِنَّ اللَّه لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ » « 3 » « وَالْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى » « 4 » . آيات قرآنى در اين معانى بسيار زياد است ، و مضامين گوناگون دارند ، ولى آيه اى كه از همه جامعتر و بيانش كاملتر است ، آيه زير مىباشد كه مىفرمايد : « أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً ، فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً ، وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْه فِي النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُه ، كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّه الْحَقَّ وَالْباطِلَ ، فَأَمَّا »
--> ( 1 ) مگر نديدى چگونه خدا كلمه طيبه راى به درختى پاك مثل زده كه ريشه اش در اعماق زمين ثابت ، و شاخه هايش در آسمان است ، و ميوه و خوردنىهايش راى به اذن پروردگارش همه وقت مىدهد ، و خدا براى مردم مثلها مىزند تا شايد متذكر شوند ، و كلمه خبيث و ناپاك راى به درختى خبيث مثل زده كه ريشه اش روى زمين است و قرار و دوام ندارد ، خدا كسانى راى كه به قول ثابت ايمان دارند - كه همان عقائد حقه است - در دنيا و آخرت ثابت نگه مىدارد ، و خدا ستمكاران راى گمراه نموده و خدا هر چه بخواهد مىكند . « سوره ابراهيم آيه 32 » ( 2 ) پناه مىبرم به خدا ، او پروردگار من است ، او است كه جايگاهى نيكو ارزانيم كرد . « سوره يوسف آيه 23 » ( 3 ) كسانى كه در راه ما مجاهدت مىكنند ما بطور قطع به راههاى خود هدايتشان مىكنيم و به يقين خدا با نيكوكاران است . « سوره عنكبوت آيه 69 » ( 4 ) سرانجام از آن تقوا است . « سوره طه آيه 132 »