السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

447

تفسير الميزان ( فارسي )

هلاكت را از فاجران ، كه به پاداش كارهاى نيكى كه مىكنند عذاب را از آنان دفع مىكند ، رواياتى هم كه از طرق عامه و خاصه ( شيعه و اهل سنت ) نقل شده آيه را اينطور تفسير كرده‌اند ، مانند روايتى كه در مجمع البيان و الدر المنثور از جابر آمده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : خداى تعالى به خاطر صلاح مردى مسلمان ، وضع فرزند او و نوه او حتى اهل خانه او و بلكه اهل محله او را اصلاح مىكند ، و ما دام كه آن مرد صالح در بين آنان هست ايشان را در حفظ و حمايت خود ، محفوظ مىدارد . « 1 » و نيز مانند روايتى كه در كافى و تفسير عياشى از امام صادق ع آمده كه فرمود : خداى تعالى به احترام يك نمازگزار از شيعيان ما از بىنمازان شيعه ما دفاع مىكند ، و اگر همه آنان در ترك نماز متحد شوند آن وقت هلاك مىگردند ، و خداوند به احترام يك زكات دهنده از شيعيان ما ، از شيعيانى كه زكات نمىدهند دفاع مىكند ، و اگر شيعيان همگى در ترك زكات متحد شوند هلاك خواهند شد ، و خداى تعالى به احترام يك شيعه كه حج بجا مىآورد ، از كسانى كه حج بجا نمىآورند دفاع مىكند ، و اگر همگى در ترك حج هم داستان شوند هلاك مىگردند ، ( تا آخر حديث ) . « 2 » و نظير اين دو روايت ، رواياتى ديگر هست ليكن انطباق نداشتن دو آيه نامبرده با اين دو حديث چيزى نيست كه بر كسى پوشيده باشد ، مگر اينكه بگوئيم تنها از اين جهت بين آن دو و اين دو انطباق هست كه هم آيات در مورد دفع مردم نازل شده ، و هم روايات در اين مورد وارد شده است . و چه بسا مفسرينى ديگر كه گفته‌اند مراد از دفع خدا دفع ظالمان است به دست ظالمانى ديگر ، و بىپايگى اين تفسير بر كسى پوشيده نيست . « * ( تِلْكَ آياتُ اللَّه ) * . . . » اين آيه به منزله خاتمه اى است كه كلام و داستان را با آن پايان داده ، چيزى كه هست اينكه جمله آخرش كه مىفرمايد : * ( « وَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ » ) * ، بى ارتباط با آيه بعدى نيست . بحث روايتى در الدر المنثور است كه عبد الرزاق و ابن جرير از زيد بن اسلم روايت كرده كه گفت :

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 1 ، ص 357 و الدر المنثور ، ج 1 ، ص 320 ( 2 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 451 و تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 135