مؤمنين را بر اين كار تشويق كند ، و هم براى اين است كه انفاقهاى نامبرده براى خاطر او بوده ، و نيز براى اين است كه خداى سبحان به زودى عوض آن را چند برابر به صاحبانش بر مىگرداند . خداى تعالى سياق خطاب را كه قبلا امر بود و مىفرمود : « جهاد كنيد » ، به سياق خطاب ، استفهامى برگردانيد ، و فرمود : كيست از شما كه چنين و چنان كند ؟ ، با اينكه ممكن بود همين مطلب را نيز به صورت امر بفرمايد ، مانند جمله « در راه خدا جهاد كنيد و به او قرض بدهيد » ، و اين تغيير به خاطر نشان دادن ذهن مخاطب است ، چون سياق امر خالى از كسب تكليف نيست ، ولى سياق استفهام دعوت و تشويق است ، در نتيجه ذهن شنونده تا حدى از تحمل سنگينى امر استراحت مىكند ، و نشاط مىيابد . * ( « وَاللَّه يَقْبِضُ وَيَبْصُطُ وَإِلَيْه تُرْجَعُونَ » ) * كلمه « قبض » به معناى گرفتن چيزى و كشيدن آن به طرف خويش است ، در مقابل كلمه « بسط » و همچنين « بصط » كه به معناى دادن و از خود دور كردن است ، و اين كلمه كه در اصل از ماده ( باء - سين - ط ) است ، و طبق يك قاعده صرفى ( سين ) آن به خاطر اينكه پهلوى حرف ( ط ) كه به اصطلاح از حروف ( اطباق و تقسيم ) است قرار گرفته مبدل به ( صاد ) شده است . و اينكه از صفات خداى تعالى سه صفت ( قبض و بسط و مرجعيت ) او را آورده ، براى اين توجه كه اشعار كند آنچه در راه خدا به او مىدهند باطل نمىشود ، و بعيد نيست كه چند برابر شود ، براى اينكه گيرنده آن خدا است و خدا هر چه را بخواهد ناقص مىكند و هر چه را بخواهد زياد مىكند ، و شما به سوى او بر مىگرديد و آن زياد شده را پس مىگيريد . « * ( ألَمْ تَرَ إِلَى الْمَلإِ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ ) * . . . » كلمه « ملا » بطورى كه گفته‌اند به معناى جماعتى از مردم است كه بر يك نظريه اتفاق كرده‌اند و اگر چنين جمعيتى را ملا ناميدند براى اين است كه عظمت و ابهتشان چشم بيننده را پر مىكند . و چنين جمعيتى از بنى اسرائيل به پيامبر خود گفتند : پادشاهى براى ما معين كن تا در تحت فرمانش در راه خدا بجنگيم ، و از سياق بر مىآيد كه پادشاهى كه تا آن روز بر آنان تسلط داشته همان جالوت بوده ، كه در آنان به روشى رفتار كرده بود كه همه شؤون حياتى و استقلال و خانه و فرزند را از دست داده بودند و اين گرفتارى بعد از نجاتشان از شر آل فرعون بود ، كه شكنجه شان مىكردند و خدا موسى ع را بر آنان مبعوث كرد ، و بر آنان ولايت و