اين زن مزينه اى را طلاق بده ، او هم طلاق داد ، بعد فرمود به همسر اول خود ام ركانه رجوع كن ، عرضه داشت آخر من گفته‌ام « تو را سه طلاقه كردم » ، فرمود : مىدانم ، ولى در عين حال رجوع كن ، آن گاه اين آيه را تلاوت كرد : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ » . « 1 » ( اين حديث به توضيحى مختصر نيازمند است ، و آن اين است كه عقد نكاح در چند جا از ناحيه زن قابل فسخ است ، و زن بدون احتياج به طلاق شوهر مىتواند عقد را فسخ كند ، يكى از آن موارد عارضه عنن يعنى قيام نكردن آلت تناسلى مرد است ) « مترجم » رسول خدا ( ص ) از ادعاى آن زن مزينه اى چنين فهميد كه مىخواهد بگويد ، عبد يزيد به چنين عارضه اى مبتلا است ، و رسول خدا ( ص ) براى اينكه اثبات كند كه در او چنين عارضه اى هست يا نه ، فرزندان عبد يزيد را خواند ، و همه حضار در مجلس شهادت دادند كه از نظر قيافه ، اين اشخاص فرزندان عبد يزيد هستند پس معلوم شد عبد يزيد عنن نداشته و گرنه داراى فرزند نمىشد ، در نتيجه ، نزديكى نكردنش با همسر جديدش از بى ميلى بوده ، ( روايات ديگرى كه اين قصه را نقل كرده‌اند و در كنز العمال و غيره آمده و ذيلا از نظر خواننده مىگذرد ، مؤيد اين معنا است ، چون در آنها آمده كه عبد يزيد از طلاق همسرش سخت اندوهناك بوده است ) . بدين جهت بود كه رسول خدا ( ص ) دستور داد زن جديدش را طلاق بدهد و در تفسير الدر المنثور از بيهقى از ابن عباس روايت كرده كه گفت : ركانه همسرش را در يك مجلس سه طلاقه كرد ، بعد پشيمان شد ، و از دورى او سخت اندوهناك گرديده و جريان را از رسول خدا ( ص ) پرسيد . حضرت پرسيد ، چه جور طلاقش دادى ؟ عرضه داشت : در يك مجلس سه طلاقه اش كردم ، حضرت فرمود خيلى خوب پس يك بار او را طلاق داده اى ، و اگر مىخواهى رجوع كنى همين اكنون رجوع كن ، به همين جهت فتواى ابن عباس اين بود كه طلاق تنها در هنگام پاكى صحيح است ، و طلاق سنتى هم كه خدا بدان امر كرده و فرموده : « فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ » ، همين است . « 2 » مترجم : در اين روايت دو سؤال هست : اول اينكه : چرا در روايت بالا به نقل سنن ابى داود قصه مربوط به پدر ركانه يعنى عبد يزيد بود ، و در نقل الدر المنثور مربوط به خود ركانه آمده ؟ جواب اين سؤال اين است كه اولا من در الدر المنثور در تفسير آيه مورد بحث و آيه سوره طلاق چنين نقلى نيافتم ، و تنها همان

--> ( 1 ) سوره طلاق ، آيه 1 ( 2 ) تفسير الدر المنثور ، ج 1 ص 279