السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
340
تفسير الميزان ( فارسي )
« * ( وَلا تَجْعَلُوا اللَّه عُرْضَةً لأَيْمانِكُمْ ) * . . . » ، فرمود : منظور ، گفتن « نه به خدا » و « آرى به خدا » است . « 1 » و نيز در همان كتاب از امام باقر و امام صادق ع در تفسير همان آيه روايت آورده كه فرمودند : منظور اين است كه كسى مثلا سوگند بخورد كه ديگر با برادرش هم صحبت و هم كلام نشود ، و يا كار ديگرى نظير سخن گفتن انجام ندهد و يا سوگند بخورد كه ديگر با مادرش سخن نگويد . و در كافى از امام صادق ع روايت آورده كه در تفسير آيه نامبرده فرموده : اگر تو را خواستند تا ميان دو نفر اصلاح دهى نگو كه من قبلا سوگند خوردهام كه چنين كارى نكنم . « 2 » مؤلف : روايت اولى همانطور كه ملاحظه كرديد آيه را به يكى از دو معنا تفسير كرده ، و دومى و سومى به معناى دوم معنا كرده ، و قريب به دو روايت اخير روايتى است كه باز در تفسير عياشى از امام باقر و امام صادق ع آمده ، كه فرمودند : آيه شريفه ، در باره مردى است كه بين دو نفر اصلاح مىكند ، و در بين ، گرفتار پاره اى از گناهان ( از دروغ و غيبت و امثال آن ) مىشود ، و از اين بابت ناراحت مىگردد آيه شريفه مىفرمايد خدا او را مىآمرزد . « 3 » پس چنين كسى هم از مصاديق عامل به آيه است . و در كتاب اصول كافى از مسعدة از امام صادق ع روايت كرده كه در تفسير آيه شريفه : « * ( لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّه بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ ) * . . . » ، فرمود : « سوگند لغو » اين است كه كسى بگويد : « نه به خدا » و « بله به خدا » بدون اينكه بخواهد عهدى ببندد ، و يا پيمانى محكم كند . « 4 » مؤلف : و اين معنا در كافى بدون ذكر سند نيز از آن جناب روايت شده ، و در تفسير مجمع البيان نيز از امام باقر و امام صادق ع آمده است . « 5 » و نيز در كتاب اصول كافى از امام باقر و امام صادق ع روايت آورده كه فرمودند : اگر مردى سوگند بخورد كه ديگر با همسرش نزديكى نكند ، زن نمىتواند تا چهار ماه اعتراضى بكند ، و در اين مدت هيچ حقى ندارد ، شوهر هم در خوددارى از زنش گناهى نكرده تا
--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 111 ( 2 ) كتاب اصول كافى ، ج 2 ص 210 ( 3 ) تفسير عياشى ، ج 1 ص 112 ( 4 ) كتاب كافى ، ج 7 ص 443 ( 5 ) تفسير مجمع البيان ، ج 2 ص 237