السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
14
تفسير الميزان ( فارسي )
بعضى ديگر از همين مفسرين گفتهاند : تنها نسبت به اشخاص توانا نسخ شد و قرار شد حتما روزه بگيرند ، و اما مثل پير زن و پير مرد سالخورده و زن حامله و زن بچه شيرده آيه نسخ نشد ، و حكم جواز افطار و فديه دادن باقى ماند . و به جان خودم اين گونه تفسيرها بازى كردن با قرآن و پاره پاره كردن آيات آن است ، و اگر خواننده عزيز در آيات سه گانه مورد بحث دقت كند خواهد ديد كه هر سه يك غرض را دنبال مىكند ، و يك سياق متصل و جملاتى به هم پيوسته و بيانى روشن دارد ، آن گاه اگر اين كلام واحد و پيوسته را با نظريه اين مفسرين تطبيق دهد ، خواهد ديد كه ديگر آن سياق پيوسته را ندارد ، جملاتش با يكديگر متنافى است ، اولش آخرش را نقض مىكند ، يك جا مىگويد : * ( ( كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ ) ) * روزه بر شما واجب شده ، دنبالش مىگويد آنهايى كه مىتوانند روزه بگيرند مىتوانند افطار نموده به جاى آن طعام دهند ، و در آخر مىگويد : روزه بر همه شما واجب است تا حكم آخرى ناسخ حكم فديه نسبت به خصوص قادران باشد ، و حكم فديه نسبت به غير قادران به حال خود باقى بماند ، با اينكه در آيه شريفه بنا بر اين تصوير حكم غير قادرين اصلا بيان نشده است . مگر اينكه كسى بگويد كلمه ( يطيقونه ) قبل از نسخ شدن به معناى قدرت داشتن است ، و بعد از نسخ به معناى قدرت نداشتن ، و اين پيدا است كه چقدر بىپايه است . و سخن كوتاه اينكه بنا بر اين بايد جمله : * ( « وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَه » ) * الخ كه در وسط آيات قرار گرفته ناسخ جمله : * ( ( كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ ) ) * در اول آيات باشد ، كه با آن تنافى دارد ، آن وقت اين سؤال پيش مىآيد كه چرا بدون هيچ علتى حكم ناسخ را مقيد به كسانى كرده كه توانايى ندارند . و نيز لازمه اين تفسير اين است كه جمله : * ( « فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْه » ) * تنها ناسخ حكم كسانى باشد كه قادر بر روزهاند ، نه آنهايى كه از روزه عاجزند با اينكه ظاهر عبارت ناسخ مطلق است ، هم قادر را شامل مىشود و هم عاجز را ، علاوه بر اينكه اصلا منسوخ شامل حكم عاجز نبود ، تا ناسخ بخواهد آن حكم را براى عاجز باقى بدارد ، و اين تالى فاسدها فاحشترين تالى فاسدهايند . حال اگر علاوه بر نسخهايى كه از آقايان براى تو خواننده عزيز نقل كرديم ، نسخهاى ديگرى كه در باره اين سه آيه ذكر كردهاند اضافه كنى ، آن وقت تفسيرى عجيب خواهى ديد ، و آن نسخها اين است كه گفتهاند جمله : * ( ( شَهْرُ رَمَضانَ ) ) * ناسخ جمله : * ( ( أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ ) ) * الخ است ، و جمله * ( ( أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ ) ) * هم ناسخ جمله * ( ( كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ ) ) * است . ( بد نيست دوباره نسخهايى را كه آقايان در سه آيه قرآن قائل شدهاند بشماريم ، تا