السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
10
تفسير الميزان ( فارسي )
گفتيم آيه * ( « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ » ) * الخ بيان ايام است ، قهرا مراد از ايام معدودات همان ماه رمضان خواهد بود . بعضى از مفسرين گفتهاند : كه مراد از ايام معدودات روزه مستحبى سه روز در هر ماه و روز عاشورا است ، و بعضى ديگر گفتهاند : ايام البيض يعنى سيزده و چهارده و پانزدهم هر ماه ، و نيز روزه عاشوراء است ، كه مسلمانان و رسول خدا ص در اين ايام روزه مىگرفتند ، آن گاه آيه شريفه * ( « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ » ) * الخ نازل شد ، و روزه هاى چند روز نامبرده نسخ گرديد ، و براى هميشه روزه رمضان واجب گشت . صاحبان اين دو قول هر كدام به يك دسته روايات وارده از طرق اهل سنت و جماعت تمسك كردهاند ، رواياتى كه صرفنظر از سند ، در بين خود تعارض دارند ، و به همين جهت قابل اعتماد نيستند . دليل عمده اى كه ضعف اين قول را روشن مىكند دو چيز است . اول اينكه : روزه همانطور كه ديگران هم گفتهاند يك عبادت عمومى و همگانى است ، و اگر منظور از آيه شريفه مورد بحث آن بوده باشد كه اينان گفتند ، قطعا تاريخ آن را ضبط مىكرد ، و ديگر اختلافى در ثبوتش پديد نمىآمد و به همين دليل نسخ آن نيز ثابت مىشد و كسى در آن اختلاف نمىكرد و مىبينيم كه اينطور نيست ، و در هر دو قسمت اختلاف شديد هست . علاوه بر اينكه ملحق شدن عاشورا به سه روز در هر ماه و وجوب يا استحباب روزه آن بعنوان يك عيد از اعياد اسلامى از بدعتهايى است كه بنى اميه ( لعنهم اللَّه ) آن را ابداع كردند ، بدين جهت ابداع كردند كه در آن روز در واقعه كربلا ذريه رسول خدا ص و اهل بيت او را از بين بردند ، مردانشان را كشتند و زنان و ذرارى ايشان را به اسارت برده اموالشان را غارت كردند ، و از خوشحالى و مسرت آن روز را مبارك شمرده ، براى خود عيد گرفتند ، و روزه آن را تشريع كردند تا از روزه گرفتن آن روز بركت بگيرند . و باز به همين منظور براى روزه آن روز فضائلى جعل كردند ، و بركاتى تراشيدند ، و احاديثى ( به اين مضمون كه عاشورا يكى از اعياد اسلامى است ، و بلكه از اعياد عامه اى است كه حتى مشركين جاهليت و يهود و نصارا هم از زمان بعثت موسى و عيسى آن را پاس مىدارند ) جعل كردند ، در حالى كه هيچ يك از اين مضامين درست نيست ، نه يهود عاشورا را عيد مىدانسته و نه نصارا ، و نه مردم جاهليت و نه اسلام ، چون عاشورا نه يك روز ملى بوده تا نظير نوروز و مهرگان عيد ملى و قومى بشود ، و نيز در آن روز هيچ واقعه اى از قبيل فتح و پيروزى براى ملت اسلام اتفاق نيفتاده ، تا نظير مبعث و