بنده‌ام كار خود را با نام من آغاز كرد ، و بر من است اينكه امور او را در آن كار تتميم كنم ، و در احوالش بركت بگذارم ، و چون او ميگويد : * ( ( الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) ) * پروردگار متعالش ميگويد : بنده من مرا حمد گفت ، و اقرار كرد : كه نعمتهايى كه در اختيار دارد ، از ناحيه من است ، و بلاهايى كه به وى نرسيده ، باز بلطف و تفضل من است ، و من شما فرشتگان را گواه مىگيرم ، كه نعمتهاى دنيايى و آخرتى او را زياده نموده ، بلاهاى آخرت را از او دور كنم ، همانطور كه بلاهاى دنيا را از او دور كردم . و چون او ميگويد : * ( ( الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) ) * خداى جل جلالش ميگويد : بنده‌ام شهادت داد : كه من رحمان و رحيم هستم ، من نيز شما را شاهد مىگيرم ، كه بهره او را از نعمت و رحمت خود فراوان ساخته ، نصيبش را از عطاء خودم جزيل و بسيار مىكنم ، و چون او ميگويد : * ( ( مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ) ) * ، خداى تعالايش ميگويد : شما شاهد باشيد ، همانطور كه بنده‌ام اعتراف كرد به اينكه من مالك روز جزا هستم ، در آن روز كه روز حساب است ، حساب او را آسان مىكنم ، و حسنات او را قبول نموده ، از گناهانش صرفنظر مىكنم . و چون او ميگويد : * ( ( إِيَّاكَ نَعْبُدُ ) ) * ، خداى عز و جلش مىفرمايد : بنده‌ام راست گفت ، و براستى مرا عبادت كرد ، و به همين جهت شما را گواه مىگيرم ، در برابر عبادتش پاداشى دهم ، كه هر كس كه در عبادت ، راه مخالف او را رفته به حال او رشك برد . و چون او ميگويد : * ( ( وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ) ) * ، خداى تعالايش ميگويد : بنده‌ام از من استعانت جست ، و بسوى من پناهنده گشت ، من نيز شما را شاهد مىگيرم ، كه او را در امورش اعانت كنم ، و در شدايدش بدادش برسم ، و در روز گرفتاريهايش دست او را بگيرم . و چون او ميگويد : * ( ( اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) ) * ، تا آخر سوره ، خداى عز و جلش ميگويد : همه اينها و آنچه غير اينها درخواست كند بر آورده است ، من همه خواسته هايش را استجابت كردم ، و آنچه آرزو دارد برآوردم ، و از آنچه مىترسد ايمنى بخشيدم . « 1 » مؤلف : قريب به اين مضمون را مرحوم صدوق در كتاب علل خود از حضرت رضا ع روايت كرده ، « 2 » و اين روايت همانطور كه ملاحظه مىفرمائيد ، سوره فاتحة الكتاب را در نماز تفسير مىكند ، پس اين خود مؤيد گفته قبلى ما است ، كه گفتيم : اين سوره كلام خداى سبحان است ، اما به نيابت از طرف بنده اش ، و زبان حال بنده اش در مقام عبادت ، و اظهار عبوديت است ، كه چگونه خدا را ثناء ميگويد ، و چگونه اظهار بندگى مىكند ، و بنا بر اين سوره اصلا براى

--> 1 - عيون اخبار الرضا ص 234 ب 28 ح 59 2 - علل ج 2 ص 315 ب 1 ح 1