و از امام باقر ع روايت است كه فرمود : محترمترين آيه را از كتاب خدا دزديدند ، و آن آيه * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * است ، كه بر بنده خدا لازم است در آغاز هر كار آن را بگويد ، چه كار بزرگ ، و چه كوچك ، تا مبارك شود . « 1 » مؤلف : روايات از ائمه اهل بيت ع در اين معنا بسيار زياد است ، كه همگى دلالت دارند بر اينكه بسم اللَّه جزء هر سوره از سوره هاى قرآن است ، مگر سوره برائت ، كه بسم اللَّه ندارد ، و در روايات اهل سنت و جماعت نيز رواياتى آمده كه بر اين معنا دلالت دارند . از آن جمله در صحيح مسلم از انس روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : در همين لحظه پيش سوره اى بر من نازل شد ، آن گاه شروع كردند به خواندن * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * ، « 2 » و از ابى داود از ابن عباس روايت كرده كه گفت : ( وى حديث را صحيح دانسته ) ، رسول خدا ( ص ) غالبا اول و آخر سوره را نمىفهميد كجا است ، تا آنكه آيه * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * نازل ميشد ، ( و بين دو سوره قرار ميگرفت ) . « 3 » مؤلف : اين معنا بطرق شيعه از امام باقر ع روايت شده . « 4 » و در كافى و كتاب توحيد ، و كتاب معانى ، و تفسير عياشى ، از امام صادق ( ع ) روايت شده كه در حديثى فرمود : اللَّه ، إله هر موجود ، و رحمان رحم كننده بتمامى مخلوقات خود ، و رحيم رحم كننده به خصوص مؤمنين است . « 5 » و از امام صادق ع روايت شده كه فرمود : رحمان اسم خاص است به صفت عام ، و رحيم اسم عام است به صفت خاص . « 6 » مؤلف : از بيانى كه ما در سابق داشتيم روشن شد كه چرا رحمان عام است ، و مؤمن و كافر را شامل مىشود ، ولى رحيم خاص است ، و تنها شامل حال مؤمن مىگردد ، و اما اينكه در حديث بالا فرمود رحمان اسم خاص است به صفت عام ، و رحيم ، اسم عام است به صفت خاص ، گويا مرادش اين باشد كه رحمان هر چند مؤمن و كافر را شامل مىشود ، ولى رحمتش خاص دنيا است ، و رحيم هر چند عام است ، و رحمتش هم دنيا را مىگيرد ، و هم آخرت را ، ولى مخصوص مؤمنين است ، و

--> 1 - خصال و بحار ج 92 ص 238 ح 39 2 - صحيح مسلم ج 4 ص 112 3 - سنن ابى داود ج 1 ص 209 ج 788 4 - بطرق خاصه از امام باقر ( ع ) نقل شده كه رسول اللَّه اول و آخر سوره را بسم اللَّه مىدانست 5 - اصول كافى ج 1 ص 114 ح 1 باب معانى الاسماء و اشقاقها و التوحيد ص 230 ح 2 و معانى الاخبار ص 3 ح 1 و تفسير عياشى ج 1 ص 22 ح 19 - 20 6 - مجمع البيان ج 1 ص 21