السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

36

تفسير الميزان ( فارسي )

بحث روايتى در كتاب عيون اخبار الرضا ، و در كتاب معانى ، از حضرت رضا ع ، روايت آورده‌اند : كه در معناى جمله ( بسم اللَّه ) فرمود : معنايش اين است كه من خود را به داغ و علامتى از علامتهاى خدا داغ مىزنم ، و آن داغ عبادت است ، ( تا همه بدانند من بنده چه كسى هستم ) ، شخصى پرسيد : سمة ( داغ ) چيست ؟ فرمود : علامت . « 1 » مؤلف : و اين معنا در مثل فرزندى است كه از معناى قبلى ما متولد شده ، چون ما در آنجا گفتيم : باء در ( بسم اللَّه ) باء ابتداء است ، چون بنده خدا عبادت خود را به داغى از داغهاى خدا علامت مىزند ، بايد خود را هم كه عبادتش منسوب به آن است به همان داغ ، داغ بزند . و در تهذيب از امام صادق ع ، و در عيون و تفسير عياشى از حضرت رضا ع روايت آورده‌اند ، كه فرمود : اين كلمه به اسم اعظم خدا نزديكتر است از مردمك چشم به سفيدى آن . « 2 » مؤلف : و به زودى معناى روايت در ( پيرامون اسم اعظم ) خواهد آمد انشاء اللَّه تعالى . و در كتاب عيون از امير المؤمنين ع روايت كرده كه فرمود : كلمه * ( ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) ) * جزء سوره فاتحة الكتاب است ، و رسول خدا ( ص ) همواره آن را ميخواند ، و آيه اول سوره بحسابش مىآورد ، و فاتحة الكتاب را سبع المثانى مىناميد . « 3 » مؤلف : و از طرق اهل سنت و جماعت نظير اين معنا روايت شده است ، مثلا دارقطنى از ابى هريره حديث كرده كه گفت : رسول اللَّه ( ص ) فرمود : چون سوره حمد را ميخوانيد ، * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * را هم يكى از آياتش بدانيد ، و آن را بخوانيد ، چون سوره حمد ، ام القرآن ، و سبع المثانى است ، * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * ، يكى از آيات اين سوره است . « 4 » و در خصال از امام صادق ع روايت كرده كه گفت ايشان فرمودند : اين مردم را چه مىشود ؟ خدا آنان را بكشد ، به بزرگترين آيه از آيات خدا پرداخته و پنداشتند كه گفتن آن آيه بدعت است . « 5 »

--> 1 - عيون اخبار الرضا ج 1 ب 26 ح 19 و معانى الاخبار ص 3 2 - تهذيب ج 2 ص 289 ح 15 و عيون اخبار الرضا ج 2 ب 30 ح 11 و تفسير عياشى ج 1 ص 21 ح 13 3 - عيون اخبار الرضا ج 1 ص 235 ب 28 ح 59 4 - سنن دارقطنى ج 1 ص 309 ح 17 5 - خصال و بحار ج 92 ص 236 ح 28 و مجمع البيان ج 1 ص 19