كرده‌ام ، لذا دوستى پيغمبر مانند دوستى پدر و فرزند و تجارت مذموم نيست . آيه شريفه : ( وَما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّه ، ما هيچ رسولى نفرستاديم مگر به اين منظور كه باذن ما اطاعت شود ) « 1 » ، و آيه شريفه ( قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّه فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّه ) « 2 » كه ترجمه اش گذشت ، روشنگر اين معنا هستند . و به همين مقياس متابعت كسى كه بشر را بسوى خدا هدايت مىكند و پيروى او انسان را به خدا راه مينمايد ، مانند عالمى كه با علمش و يا آيتى كه با دلالتش و يا قرآنى كه با تلاوتش ، آدمى را بسوى خدا مىكشاند ، اگر محبوب كسى باشند ، قطعا بخاطر محبت به خدا است ، تا كسى خدا را دوست نداشته باشد ، پيروى نامبردگان را دوست نميدارد ، پس اگر پيروى مىكند بخاطر اين است كه او را به محبوب اصليش يعنى خداى تعالى مىرسانند ، و يا نزديك مىكنند . پس با اين بيان روشن شد كه هر كس به غير از خدا چيزى را دوست بدارد ، بدان جهت كه دردى از او دوا مىكند ، و به همين منظور او را پيروى كند ، به اين معنا كه او را وسيله رسيدن به حاجت خود بداند و يا او را در كارى اطاعت كند كه خدا بدان كار امر نفرموده ، در حقيقت او را شريك خدا دانسته و خداى تعالى به زودى اعمال اين گونه مشركين را به صورت حسرتى برايشان مجسم مىسازد . بر عكس ، مؤمنين كه جز خدا چيزى را و كسى را دوست نميدارند و از هيچ چيز به غير از خدا نيرو نميخواهند و جز آنچه را خدا امر و نهى كرده پيروى نمىكنند ، اين گونه اشخاص داراى دينى خالص هستند . و نيز اين هم روشن شد كه حب كسى كه حبش حب خدا و پيرويش پيروى خداست ، مانند پيغمبر و آل او ع و علماى دينى و كتاب خدا و سنت پيغمبر او و هر چيزى كه آدمى را بطور خالصانه به ياد خدا مىاندازد ، نه شرك است ، و نه مذموم ، بلكه تقرب به حب او و به پيرويش ، تقرب به خدا است و احترام و تعظيم او به هر صورتى كه عرف تعظيمش بشمارد ، از مصاديق تقوى و ترس از خداست . هم چنان كه خود خداى تعالى فرموده : ( وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّه ، فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ ، هر كس شانه هاى خدايى را تعظيم كند و بزرگ بشمارد ، اين عمل خود ، تقواى خداست ) « 3 » و ما قبلا گفتيم : كه كلمه ( شعائر ) به معناى علامت و دليل است ، و در آيه شريفه مسئله را مقيد به چيزى از قبيل صفا و مروه و امثال آن نكرده و از اين مىفهميم كه هر چيزى كه ياد آورنده خدا باشد ، آيات و علامات

--> 1 - نساء - 64 2 - آل عمران - 31 3 - حج - 32