بعضى گفته‌اند : ( محبت - كه وصفى شهوانى است - تنها به ماديات و جسمانيات تعلق مىگيرد و بطور حقيقت به خداى سبحان تعلق نمىگيرد و اگر در پاره اى آيات يا روايات اين كلمه در خدا به كار رفته ، بايد بگوئيم منظور از محبت به خدا اطاعت او ، يعنى انجام اوامرش و ترك نواهيش مىباشد ، خلاصه استعمال كلمه محبت در خدا مجازى است نه حقيقى ) به حكم اين آيه سخنى باطل است ، و استعمال محبت در خداى تعالى ، در امثال آيه : ( قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّه فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّه ، بگو اگر خدا را دوست ميداريد ، مرا پيروى كنيد ، تا خدا هم شما را دوست بدارد ) « 1 » استعمالى است حقيقى ، براى اينكه در آيه مورد بحث جمله : * ( ( أَشَدُّ حُبًّا لِلَّه ) ) * ، دلالت دارد بر اينكه محبت به خدا شدت و ضعف دارد و اين محبت در مؤمنين شديدتر است تا در مشركين . و اگر مراد از محبت خدا اطاعت بود و اين استعمال مجازى بود ، معنا اين ميشد : كه مشركين هم خدا را اطاعت مىكنند ولى مؤمنين بيشتر اطاعت مىكنند ، در حالى كه مشركين ( يا خدا را اطاعت نمىكنند و يا ) اطاعتشان در درگاه خدا اطاعت نيست . علاوه بر جمله نامبرده در آيه مورد بحث ، آيه شريفه : ( قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَأَبْناؤُكُمْ - تا جمله - أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّه وَرَسُولِه ، بگو اگر پدران و فرزندان و چه و چه و چه در دل شما محبوبتر از خدايند ) « 2 » ، نيز دلالت دارد بر اينكه استعمال كلمه محبت در خدا حقيقى است نه مجازى ، براى اينكه حب متعلق به خدا و حب متعلق به رسول خدا ( ص ) و حب متعلق به پدران و فرزندان و اموال و ساير منافع نامبرده در آيه را ، از يك سنخ محبت دانسته ، چون فرموده : ( اگر مثلا پولتان محبوبتر از خداست ) و اين را همه ميدانيم كه افضل و تفضيل ( بهتر ، محبوبتر ، گرمتر ، سردتر ) در جايى به كار مىرود كه مفضل و مفضل عليه ، هر دو در اصل معناى كلمه شريك باشند ، چيزى كه هست يكى از آن دو از اصل معنا بيشتر و ديگرى كمتر داشته باشد ، ( اينجاست كه مىگوييم : فلان چيز از فلان چيز گرمتر است ) ، پس در آيه 24 سوره توبه هم ، بايد خدا محبوب باشد ، تجارت هم محبوب باشد ، ولى مشمولين آيه تجارت را از خدا بيشتر دوست بدارند . نكته ديگرى كه بايد در آيه شريفه روشن گردد ، اين است كه در آيه شريفه مشركين را مذمت كرده به اينكه آلهه خود را دوست ميدارند ، آن چنان كه خدا را دوست ميدارند ، آن گاه مؤمنين را مدح كرده به اينكه : خداى سبحان را بيشتر دوست ميدارند ، و از اين مقابله فهميده مىشود : كه مذمت كفار بخاطر اين است كه محبت را ميان آلهه خود و ميان خدا بطور مساوى تقسيم كرده‌اند . و چون اين مقابله باعث ميشد كه شنونده خيال كند كه اگر مشركين سهم بيشترى از محبت

--> 1 - آل عمران - 31 2 - توبه - 24