آنها را خاتمه داد ، علاوه بر اينكه تكليف مسلمانان را يكسره كرد ، هم حجتى براى آنان شد ، و هم دلشان خشنود گشت . * ( ( فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَحَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَه ) ) * كلمه ( شطر ) به معناى بعض است ، و منظور از بعض مسجد الحرام همان كعبه است ، و اگر صريحا نفرمود ( فول وجهك الكعبة ) ، و يا ( فول وجهك البيت الحرام ) براى اين بود كه هم مقابل حكم قبله قبلى قرار گيرد ، كه شطر مسجد اقصى - يعنى صخره معروف در آنجا - بود ، نه همه آن مسجد . و لذا در اينجا هم فرمود : شطر مسجد حرام - يعنى كعبه - ، و هم اينكه با اضافه كردن شطر بر كلمه مسجد ، بفهماند كه مسجد نامبرده مسجد حرام است ، و اگر مىفرمود شطر الكعبه ، يا شطر البيت الحرام اين مزيت از بين ميرفت . در آيه شريفه اول حكم را مختص به رسول خدا ( ص ) كرده ، فرمود : ( پس روى خود بجانب بعضى از مسجد الحرام كن ) ، و سپس حكم را عموميت داده ، به آن جناب و به عموم مؤمنين خطاب مىكند : كه ( هر جا بوديد روى خود بدانسو كنيد ) و اين خود مؤيد اين احتمال است كه آيه نامبرده وقتى نازل شد ، كه رسول خدا ( ص ) با مسلمانان مشغول نماز بوده ، و معلوم است كه در چنين حالى ، اول بايد به پيشنماز بگويند : روى خود برگردان ، و بعدا به عموم بگويند : شما هم روى خود برگردانيد و براى هميشه و بر همه مسلمانان واجب است كه اين كار را بكنند . * ( ( وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ، لَيَعْلَمُونَ أَنَّه الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ ) ) * مىفرمايد اهل كتاب ميدانند كه اين برگشتن قبله حق است و از ناحيه خداست ، و اين بدان جهت مىفرمايد ، كه كتب آسمانى ايشان صريحا بر نبوت رسول خدا ( ص ) پيشگويى كرده بود ، و يا صريحا گفته بود : كه قبله اين پيغمبر صادق ، قسمتى از مسجد الحرام است ، هر كدام باشد ، پس جمله : ( اوتوا الكتاب ) مىرساند كه كتاب اهل كتاب مشتمل بر حقيقت اين تحويل ، و اين حكم بوده ، حال يا بدلالت مطابقى ، ( و از نشانه هاى او اين است كه قبله امت خود را بسوى كعبه بر مىگرداند ) ، و يا بدلالت ضمنى ( او پيغمبرى است صادق كه هر كارى بكند درست و حق و از طرف پروردگار عالم مىكند ) . و خدا از اينكه اهل كتاب حق را كتمان مىكنند ، و علمى كه به كتاب خود دارند اظهار ننموده ، آن را احتكار مىكنند ، غافل نيست . * ( ( وَلَئِنْ أَتَيْتَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ بِكُلِّ آيَةٍ ) ) * اين جمله سرزنش است از اهل كتاب ، كه پايه عناد و لجاجت آنها را مىرساند ، و مىفهماند كه اگر از پذيرفتن دعوت تو امتناع مىورزند ، نه از اين جهت است كه حق برايشان روشن نشده ، چون علم يقينى دارند به اينكه دعوت تو حق است ، و در آن هيچ شكى ندارند ، بلكه جهتش اين است كه آنان در دين خدا عناد ، و در برابر حق لجبازى