خواندن به تو ميدهيم و تو ديگر تا ابد آن را از ياد نميبرى و خدا با اين حال قدرت آن را دارد كه آن را از يادت ببرد ، ( دقت فرمائيد ) . همه اينها بر اساس قرائنى بود كه گفتيم ، البته بعضى از قاريان جمله مورد بحث را با فتحه نون و با همزه خوانده‌اند كه بنا بر اين قرائت كلمه مورد بحث از ماده ( ن - سين - ء ) گرفته شده ، و ( نسىء ) به معناى تاخير انداختن است و معناى آيه بنا بر اين قرائت چنين مىشود : كه ما هيچ آيتى را با از بين بردن نسخش نمىكنيم و با تاخير اظهار آن ، عقبش نمىاندازيم ، مگر آنكه آيتى بهتر از آن يا مانند آن مىآوريم و تصرف الهى با تقديم و تاخير در آيات خود باعث فوت كمال و يا فوت مصلحتى نمىشود . دليل بر اينكه مراد بيان اين نكته است ، كه تصرف الهى همواره بر طبق كمال و مصلحت است ، جمله : * ( ( بِخَيْرٍ مِنْها ، أَوْ مِثْلِها ) ) * است ، چون خيريت هميشه با كمال موجود و يا مصلحت حكم مجعول ملازم است و در ظرف وجود است ، كه موجودى در خيريت مماثل موجودى ديگر و يا بهتر از آن مىشود ، ( دقت فرمائيد ) . بحث روايتى روايات بسيارى از طرق شيعه و سنى از رسول خدا ( ص ) و صحابه آن جناب و ائمه اهل بيت ع در اين باره رسيده كه در قرآن ناسخ و منسوخ هست . و در تفسير نعمانى از امير المؤمنين ع روايت آمده كه آن جناب بعد از معرفى عده اى از آيات منسوخ و آياتى كه آنها را نسخ كرده ، فرموده : و آيه : ( وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ، من جن و انس را نيافريدم مگر براى اينكه عبادتم كنند . « 1 » با آيه : ( وَلا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ ، إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ ، وَلِذلِكَ خَلَقَهُمْ ، و پيوسته در اختلافند مگر آنهايى كه پروردگارت رحمشان كرده باشد و به همين منظور هم خلقشان كرده « 2 » نسخ شده ، چون در اولى غرض از خلقت را عبادت معرفى مىكرد و در اين آيه ميفرمايد براى اينكه رحمشان كند خلقشان كرده . « 3 » مؤلف : اين روايت دلالت دارد بر اينكه امام ع نسخ در آيه را اعم از نسخ قرآنى يعنى نسخ حكم شرعى دانسته و بنا بفرمايش امام آيه دومى حقيقتى را اثبات مىكند كه باعث مىشود حقيقت مورد اثبات آيه اولى تحديد شود و بعبارتى روشنتر اينكه آيه اولى غرض از

--> 1 - سوره الذاريات آيه 56 2 - سوره هود آيه 118 و 119 3 - تفسير نعمانى ص 14