السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
368
تفسير الميزان ( فارسي )
ميميرد ، و دومى زنده ميماند ، و سومى بقاء مىيابد ، و اين معناى طلسم است . 4 - علم ريميا است و آن علمى است كه از استخدام قواى مادى بحث مىكند تا بآثار عجيب آنها دست يابد ، بطورى كه در حس بيننده آثارى خارق العاده در آيد و اين را شعبده هم ميگويند . و اين چهار فن با فن پنجمى كه نظير آنها است ، و از كيفيت تبديل صورت يك عنصر ، به صورت عنصرى ديگر بحث مىكند يعنى علم كيمياء همه را علوم خفيه پنجگانه مىنامند كه مرحوم شيخ بهايى در باره آنها فرموده : بهترين كتابى كه در اين فنون نوشته شده ، كتابى است كه من آن را در هرات ديدم ، و نامش ( كله سر : همه اش سر ) بود ، كه حروف آن از حروف اول اين چند اسم تركيب شده ، يعنى كاف كيمياء و لام ليميا ، و هاء هيميا ، و سين سيميا و راء ريميا ، اين بود گفتار مرحوم بهايى . و نيز از جمله كتابهاى معتبر در اين فنون خفيه كتاب ( خلاصه كتب بليناس و رساله هاى خسروشاهى ، و ذخيره اسكندريه و سر مكتوم تاليف رازى و تسخيرات سكاكى ) و اعمال الكواكب السبعة حكيم طمطم هندى است . باز از جمله علومى كه ملحق بعلوم پنجگانه بالا است ، علم اعداد و اوفاق است كه از ارتباطهايى كه ميانه اعداد و حروف و ميانه مقاصد آدمى است ، بحث مىكند عدد و يا حروفى كه مناسب با مطلوبش مىباشد در جدولهايى به شكل مثلث و يا مربع ، و يا غير آن ترتيب خاصى قرار ميدهد و در آخر آن نتيجه اى كه ميخواهد بدست مىآورد . و نيز يكى ديگر علم خافيه است ، كه حروف آنچه را ميخواهد ، و يا آنچه از اسماء كه مناسب با خواسته اش مىباشد مىشكند ، و از شكسته آن حروف اسماء آن فرشتگان و آن شيطانهايى كه موكل بر مطلوب اويند ، در مىآورد ، و نيز دعايى كه از آن حروف درست مىشود ، و خواندن آن دعا براى رسيدن بمطلوبش مؤثر است ، استخراج مىكند ، كه يكى از كتابهاى معروف اين علم كه در نزد اهلش كتابى است معتبر كتب شيخ ابى العباس تونى و سيد حسين اخلاطى و غير آن دو است . باز از علومى كه ملحق بان پنج علم است علم تنويم مغناطيسى و علم احضار روح است كه در عصر حاضر نيز متداول است و همانطور كه قبلا هم گفتيم از تاثير اراده و تصرف در خيال طرف بحث مىكند ، و در آن باره كتابها و رساله هاى بسيارى نوشته شده و چون شهرتى بسزا دارد حاجت نيست به اينكه ، بيش از اين در اينجا راجع بان بحث كنيم ، تنها منظور ما از اين حرفها كه زياد هم به طول انجاميد اين بود كه از ميان علوم نامبرده آنچه با سحر و يا كهانت منطبق مىشود روشن كنيم .