السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

271

تفسير الميزان ( فارسي )

واى بر تو اى ابا ايمن ، آيا عفتى كه در باره شكم و شهوتت ورزيدى ( و خلاصه مقدسمابيت ) تو را بطغيان در آورده ولى متوجه باش ، كه اگر فزعهاى قيامت را ببينى ، آن وقت مىفهمى كه چقدر محتاج بشفاعت محمدى . واى بر تو مگر شفاعت جز براى گنه كارانى كه مستوجب آتش شده‌اند تصور دارد ؟ آن گاه اضافه كرد : هيچ احدى از اولين و آخرين نيست ، مگر آنكه در روز قيامت محتاج شفاعت محمد ( ص ) است ، و نيز اضافه كرد : كه در روز قيامت يك شفاعتى رسول خدا ( ص ) در امتش دارد ، و يك شفاعتى ما در شيعيانمان داريم ، و يك شفاعتى شيعيان ما در خاندان خود دارند ، و سپس فرمود : يك نفر مؤمن در آن روز بعدد نفرات دو تيره بزرگ عرب ربيعه و مضر شفاعت مىكند ، و نيز مؤمن براى خدمتگذاران خود شفاعت مىكند ، و عرضه ميدارد : پروردگارا اين شخص حق خدمت بگردنم دارد ، و مرا از سرما و گرما حفظ مىكرد . مؤلف : اينكه امام فرمود ( احدى از اولين و آخرين نيست مگر آنكه محتاج شفاعت محمد ( ص ) مىشود ) ، ظاهرش اين است كه اين شفاعت عمومى ، غير آن شفاعتى است كه در ذيل روايت فرمود : ( واى بر تو مگر شفاعت جز براى گنه كارانى كه مستوجب آتشند تصور دارد ؟ ) نظير اين معنا در روايت عياشى ، از عبيد بن زراره ، از امام صادق ع گذشت ، و در اين معنا روايت ديگرى است كه هم عامه و هم خاصه نقل كرده‌اند ، آيه : ( وَلا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِه الشَّفاعَةَ ، إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ ، وَهُمْ يَعْلَمُونَ ) « 1 » كه ترجمه اش در اين نزديكيها گذشت ، بر اين معنا دلالت مىكند ، چون مىفهماند ملاك در شفاعت عبارتست از شهادت ، پس شهداء هستند كه در روز قيامت مالك شفاعتند ، و انشاء اللَّه به زودى در تفسير آيه ( وَكَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً ، لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ ، وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً ) « 2 » ، خواهيم گفت : كه انبياء شهداى خلقند ، و رسول گرامى ( ص ) اسلام ، شهيد بر انبياء است ، پس رسول خدا ( ص ) شهيد شهيدان ، و گواه گواهان است ، پس شفيع شفيعان نيز هست ، و اگر شهادت شهداء نمىبود ، اصلا قيامت اساس درستى نداشت . و در تفسير قمى « 3 » نيز ، در ذيل جمله ( وَلا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ عِنْدَه ، إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَه ) امام ع فرمود : احدى از انبياء و رسولان خدا بشفاعت نمىپردازد ، مگر بعد از آنكه خدا اجازه داده باشد ، مگر رسول خدا ( ص ) كه خداى تعالى قبل از روز قيامت به او اجازه داده ، و شفاعت مال او ، و امامان از ولد او است ، و آن گاه بعد از ايشان ساير انبياء شفاعت خواهند كرد . و در خصال « 4 » ، از على ( ع ) روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : سه طائفه بدرگاه

--> 1 - سوره زخرف آيه 86 2 - سوره بقره آيه 143 3 - تفسير قمى ج 2 ص 201 4 - الخصال باب الثلاثة ص 156