السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
266
تفسير الميزان ( فارسي )
بر نميدارد ، تا اجازه سخن بوى دهند ، و بگويند حرف بزن ، و درخواست كن ، كه هر چه بخواهى داده خواهى شد و هر كه را شفاعت كنى پذيرفته خواهد شد . پس سر از سجده بر ميدارد ، دوباره رو بسوى پروردگارش نموده ، از عظمت او به سجده مىافتد ، اين بار هم همان خطابها بوى مىشود ، سر از سجده بر ميدارد ، و آن قدر شفاعت مىكند ، كه دامنه شفاعتش حتى بدرون دوزخ رسيده ، شامل حال كسانى كه به آتش سوختهاند ، نيز مىشود ، پس در روز قيامت در تمامى مردم از همه امتها ، هيچ كس آبروى محمد ( ص ) را ندارد ، اين است آن مقامى كه آيه شريفه ( عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً ) ، بدان اشاره دارد . مؤلف : اين معنا در رواياتى بسيار زياد ، بطور مختصر و مفصل ، هم بطرق متعدده اى از سنى ، و شيعه ، روايت شده است ، و اين روايات دلالت دارد بر اينكه مقام محمود در آيه شريفه همان مقام شفاعت است ، البته منافات هم ندارد كه غير آن جناب ، يعنى ساير انبياء و غير انبياء هم بتوانند شفاعت كنند ، چون ممكن است شفاعت آنان فرع شفاعت آن جناب باشد ، و فتح باب شفاعت بدست آن جناب بشود . و در تفسير عياشى « 1 » نيز از يكى از دو امام باقر و صادق ع روايت آمده ، كه در تفسير آيه ( عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً ) ، فرمود : اين مقام شفاعت است . باز در تفسير عياشى « 2 » از عبيد بن زراره روايت آمده ، كه گفت : شخصى از امام صادق ( ع ) پرسيد : آيا مؤمن هم شفاعت دارد ؟ فرمود : بله ، فردى از حاضران پرسيد : آيا مؤمن هم بشفاعت محمد ( ص ) در آن روز محتاج مىشود ؟ فرمود : بله ، براى اينكه مؤمنين هم خطايا و گناهانى دارند ، هيچ احدى نيست مگر آنكه محتاج شفاعت آن جناب مىشود ، راوى ميگويد : مردى از اين گفتار رسول خدا پرسيد : كه فرمود : ( من سيد و آقاى همه فرزندان آدمم ، و در عين حال افتخار نمىكنم ) حضرت فرمود : بله صحيح است ، آن جناب حلقه در بهشت را مىگيرد ، و بازش مىكند ، و سپس به سجده مىافتد ، خداى تعالى مىفرمايد : سر بلند كن ، و شفاعت نما ، كه شفاعتت پذيرفته است ، و هر چه ميخواهى بطلب كه به تو داده مىشود ، پس سر بلند مىكند و دوباره به سجده مىافتد باز خداى تعالى مىفرمايد : سر بلند كن و شفاعت نما كه شفاعتت پذيرفته است و درخواست نما كه درخواستت برآورده است پس آن جناب سر بر مىدارد و شفاعت مىنمايد ، و شفاعتش پذيرفته مىشود و درخواست مىكند ، و به او هر چه خواسته ميدهند . و در تفسير فرات « 3 » ، از محمد بن قاسم بن عبيد ، با ذكر يك يك راويان ، از بشر بن شريح
--> 1 - تفسير عياشى ج 2 ص 315 ح 151 2 - تفسير عياشى ج 2 ص 314 ح 148 3 - تفسير فرات ص 215