امام ، فرزندى بوجود نيايد ، و همهء امور امام را از راههاى گوناگون زير نظر داشتند و حتى امام را چندين بار زندانى كردند ، و سرانجام " معتمد عباسى " كه مى ديد توجه مردم به امام روز به روز بيشتر مىشود و زندان و اختناق و مراقبت تأثير معكوسى دارد ، طاقت نياورده و تصميم به قتل آن گرامى گرفت و امام را پنهانى مسموم ساخت و امام در هشتم ربيع الأول سال 260 هجرى به شهادت رسيد در محلى كه پدرش امام هادى هم در آن دفن شده بودند مدفون گرديد ، درود خدا بر روح طيبش باد ! ( 1 ) نفوذ امام در جامعه وحشت و هراس از طغيان شيعيان و علويان ، معتمد عباسى را از اينكه مسموم شدن امام برملا شود بسيار به وحشت مى انداخت ، بنابراين به هر وسيله كوشش كرد تا اين جنايت را بپوشاند ، ابن صباغ مالكى در " فصول المهمه " از قول " عبد الله بن خاقان " يكى از درباريان عباسى مى نويسد : " . . . هنگام درگذشت امام ابو محمد حسن بن على عسكرى ( عليه السلام ) ، معتمد خليفهء عباسى حال مخصوصى پيدا كرد كه ما از آن شگفت زده شديم و فكر نمى كرديم چنين حالى از او ، ديده شود . وقتى ابو محمد ( امام عسكرى ) رنجور شد پنج نفر از اطرافيان خاص خليفه كه همه از فقيهان دربار بودند به خانهء امام گسيل شدند ، معتمد به آنان دستور داد در خانهء امام بمانند و هر چه روى دهد به او گزارش نمايند ، و نيز عده اى پرستار فرستاد تا ملازم امام باشند ، و به قاضى بن بختيار فرمان داد ده نفر از معتمدين را انتخاب نمايد و به خانهء امام بفرستد و صبح و شام نزد امام بروند چون حال امام سخت تر شده است و بعيد است كه بهتر شود ، خليفه دستور داد شب و روز ملازم خانهء امام باشند و آنان پيوسته ملازم خانهء آن گرامى بودند تا پس از چند روزى رحلت فرمود ، وقتى خبر درگذشت آن حضرت ، پخش شد سامراء به حركت درآمد و سراپا فرياد و ناله گرديد و بازارها تعطيل و مغازه‌ها بسته شد ، بنى هاشم ، علماى دربار ، ديوانيان ، امراء لشكر ، قاضيان شهر ، شعراء ، شهود و گواهان و ساير مردم براى شركت در مراسم تشييع حركت كردند ، سامراء در آن روز يادآور صحنهء محشر بود ،

--> 1 . الفصول المهمه چاپ نجف ، ص 298 .