گفته اند : امام عسكرى ( عليه السلام ) بر اثر مسموميت به شهادت رسيد ، چنان كه پدرش و جدش و همهء امامان ، با شهادت از دنيا رفته اند . ( 1 ) " كفعمى " ، دانشمند معروف ديگر شيعه ، مى گويد : او را " معتمد " مسموم ساخت ( 2 ) و " محمد بن جرير بن رستم طبرى " ، از دانشمندان شيعى در قرن چهارم ، معتقد است كه : " امام عسكرى ( عليه السلام ) در اثر مسموميت به درجهء شهادت رسيد " . ( 3 ) يكى از نشانه‌هاى شهادت امام توسط دربار عباسى ، تحركها و تلاشهاى فوق العاده اى بود كه معتمد عباسى در روزهاى مسموميت و شهادت امام ، براى عادى جلوه دادن مرگ آن حضرت از خود نشان داد . " ابن صباغ مالكى " ، يكى از دانشمندان اهل سنت ، از قول " عبيدالله بن خاقان " ، يكى از درباريان عباسى ( كه از احترام او نسبت به امام ياد كرديم ) مى نويسد : " . . . هنگام درگذشت ابومحمد حسن بن على عسكرى ( عليه السلام ) معتمد ، خليفهء عباسى حال مخصوصى پيدا كرد كه ما از آن شگفت زده شديم و فكر نمى كرديم چنين حالى در او ديده شود . وقتى " ابومحمد " ( امام عسكرى ) رنجور شد ، پنج نفر از اطرافيان خاص خليفه كه همه از فقيهان دربارى بودند ، به خانهء او گسيل شدند . معتمد به آنان دستور داد در خانهء ابومحمد بمانند و هر چه روى مىدهد به او گزارش كنند ، نيز عده اى را به عنوان پرستار فرستاد تا ملازم او باشند ، و همچنين به " قاضى بن بختيار " فرمان داد ده نفر از معتمدين را انتخاب كند و به خانهء ابومحمد بفرستد و آنان هر صبح و شام نزد او بروند و حال او را زير نظر بگيرند . دو يا سه روز بعد به خليفه خبر دادند حال ابومحمد سخت تر شده و بعيد است بهتر شود . خليفه دستور داد شب و روز ملازم خانهء او باشند و آنان پيوسته ملازم خانهء آن بزرگوار بودند تا پس از چند

--> 1 . إعلام الورى ، الطبعة الثالثة ، دار الكتب الإسلامية ، ص 367 . 2 . حاج شيخ عباس قمى ، الأنوار البهية ، مشهد ، كتابفروشى جعفرى ، ص 162 . 3 . دلائل الإمامة ، نجف ، منشورات المكتبة الحيدرية ، 1383 ه‍ . ق ، ص 223 .