شاهى = تره تيزك ليپدوم ساتيوم وبه عربى جرجير گويند گياه يك سأله اى است از خانواده چليپائيان كه خام آن به مصرف تغذيه مىرسد در نواحي سرد ومعتدل ومرطوب روئيده ودر مناطق گرم قبل از اينكه برگها به خوبى رويش كند ايجاد بذر مىنمايد . برگهايش كشيده ومضرس وسبز وداراى دمبرگ طويلى است بذرش قرمز كمرنگ وكشيده وتكثير شاهى با بذر است وهر 3 - 4 روز يك مرتبه به آب احتياج دارد . در آن مقدار نسبتا زيادى هيدراتهاى كربن ومواد سفيده‌اى وكلسيم ( 87 / 8 درصد ) - پطاسيم ، آهن ، مس ، روى ، يد ارسنيك - فسفر ، سديم ، منيزيم ومنگانز وگوگرد وويتامين آ به مقدار كم وب وث نسبتا زياد وگلوكزيدى بنام تروپو لوزيد يافته اند / ويتامين ث شاهى بعقيده پرفسور بينه ( binet ) 140 ميلى گرم درصد گرم است . شيره شاهى به موش مبتلا به سرطان تزريق واز توسعه سرطان در وى جلوگيرى شده است ، شاهى اشتها آور ومقوى ومدر وملين وتصفيه كننده خون است ولذا در كم خونيها . لنفاوى ، برونشيت ، سل ، اگزما ، اختلال غدد ، خستگى ، دختران به بلوغ نرسيده كم خون ، سنگ مثانه وكليه ، اختلالات مجارى ادرار - بيماريهاى پوستى وگال ومخصوصا بيماران مبتلا به مرض قند وسيگاركشها وكساني كه تورم لثه دارند مفيد است .