مصطفى نوراني اردبيلي
128
طب اسلامى ( فارسي )
جوشانده بيست گرم ريشه بيد گياه در يك ليتر آب با اضافه كردن همين مقدار شيرين بيان در معالجه حبس البول مفيد است واگر به اين جوشانده ريشه توت فرنگى ودندان شيرهم اضافه شود خوب است شلمير در كتاب خود أسامي محلى بيد گياه را چمن ، مرغ ، ثئيل ، نجيل اسم برده مىنويسد : در إيران بيد گياه مصرف طبي ندارد بندق همان فندق است كه برومى ايلوسا گويند وبهندى چلغوزه وبه عربى جلوز ، مغز دانه فندق به مصرف خوراك انسان مىرسد واز آن روغن مىسازند كه در عطر سازى به كار مىرود پونه = پودنه برگهاى نوك تيز بيضى شكل داراى دندانه هاى نسبتا كوچك وسطح مستور از كركهاى ريز است . منشاء آن از جنوب اروپاست گلهايش گلى رنگ وفرآهم در نقاط مختلف ساقه با فواصل نسبتا زياد جمع شده وگلهايش شبيه ساير گلهاى خانواده لاپيه است . اسانس معطرى دارد كه امروز از گياه جدا مىكنند واز 4 / 0 - 1 / 0 درصد متغير است وشامل 75 - 90 درصد آن تركيبات ستونى بويژه پوله ژون - مانتو - ليمونن - دى پنتن والكلهائى ( مانتو - استات مانيتل و . . ) است رنگ اسانس متمايل به زردى وگاه درخشندگى است در برگش مس پريدين يافته اند . قاعده آور وسهل كننده هضم ومقوى وباد شكن وخلط آور مىباشد . بعضي از حشرات بويژه سس از بويش مىگريزد . از اسانس آن صابون مىسازند پونه ضد تشنج ومسكن اعصاب است