وشيخ رئيس بوعلى سينا صاحب كتاب " قانون " و " قولنج " و " نبض " وأمثال آنها . وسيد إسماعيل جرجانى صاحب كتاب " ذخيرة خوارزمشاهى " و " خفى علائى " و " يادگار " و " اغراض " . وابن رشد قرطبى صاحب كتاب " كليات " و " سموم " و " شرح برقانون " و " ترياق " . وابن زهر اندلسى صاحب كتاب " اغذيه " و " تذكره دواء مسهل " و " التيسر في المداوات والتدبير " . وأبو القاسم بن خلف الزهراوى صاحب كتاب " التصريف " وبوسهل مسيحي صاحب " صد باب ياالمائة في الطب " . وعده زيادى از أطباء مسلمين مؤلفات مفيده ديگر تأليف نمودند اما درخشان‌ترين ادوار طب اسلامى كه اثر مؤلفات وكتب آن ادوار بر روى طب دنيا مانده است مربوط به قرون سوم وچهارم وپنجم وششم هجرى قمري است وأطباء إيراني توانسته‌اند در اين امر اثرات بزرگ باقي بگذارند عبارتند از : محمد زكرياى رازي - وعلي بن عباس مجوسي اهوازى وشيخ رئيس أبو علي سينا وسيد إسماعيل جرجانى . حال بطور اختصار متذكر مىگرديم نتيجه‌اى كه از زحمات مسلمين مخصوصا ايرانيان در جهان پزشكى به عمل آمد آنكه : أولا طب پراكنده يوناني را مرتب وبدان اضافاتى نموده واز صورت سابق به صورت جديدى در آورده‌اند ثانيا طب را از صورت نظري بيرون آورده وطب عملي را ايجاد نمود وعلم الأمراض را بسط داده وبسيارى از بيماريها كه تا آن زمان از آن اطلاع نبوده در عالم طب وارد ساخته‌اند . ثالثا اثر داروها را در طب از نظر وظائف الأعضاء وارد ساخته‌اند . كه بالنتيجه تا قرن شانزدهم وهفدهم ميلادي طب اروپا را تحت تعاليم خود قرار داده‌اند . عدهء زيادى از أطباء اروپا دنبالهء أفكار أطباء اسلامى را گرفته كه بنام آرابيست ( Arabistes ) معروف مىباشند كه تا أواخر قرن شانزدهم وأوائل قرن هفدهم ميلادي در اروپا طرفدار زيادى داشته واينان كه در اروپا دستهء مقتدر وبزرگ أطباء بوده‌اند تابع أفكار أطباء اسلامى شده مراكز ومكاتبى بمانند مكتب سالرن ( Salerne ) وبولونى ( Bologne ) وپادوا ( Padoue ) در ايتاليا ومكتب من پلير ( Montpellier ) در فرانسه تأليف يافته شاگردان مكاتب اسلامى بوده‌اند . نفوزى كه تراوشهاى قلمي پزشكان اسلامى در قرون وسطى در طب اروپا نموده است به اندازه زياد است كه در اين مختصر نمىگنجد من باب مثال مىگوئيم ترجمه لاتينى قانون ابن سينا تقريبا سى دفعه چاپ شده است . همچنين كتاب " آبله وسرخك " رازي كه به لاتينى ترجمه گرديده است چهل مرتبه چاپ وبه أغلب السنة ترجمه وبسيارى از كتب ديگر نيز ترجمه وچاپ گرديده است . لازم است بدانيم از كساني كه به ترجمه قانون شيخ وحاوي ومنصورى رازي وكتاب تصريف أبو القاسم پرداخته ژرادد وكرمن ( Cterad de cremone ) معروف است . به علاوة كسى كه اطلاعات طبي اسلامى را به اروپا سوقات برده است ژردبرد ورياك ( 1003 ، 930 ميلادي Gterbert dAurillac ) وپس از وى آرشوك ريموند ( Archevequ raymond ) است . به هر حال شرح مبسوط بالا از نظر وضع پزشكى وترجمه وتاليف وتصنيف كتب طبي در دوران تمدن اسلامى واثر آنها بر روى طب دنيا بود .