محمد مؤمن بن محمد زمان تنكابني

343

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي )

مضمضه كنند سنون ديگر جهة تأكل دندان وبدبوئى دهان وچرك بن دندان مازوى سپز بيسوراخ 2 جزو مر صاف يكجزو با روغن گلسرخ بمالند وبسركه عنصل مضمضه كنند سنون مسمى بسورنجان منقول از كناش فاخر ومنسوب بابن سرابيون جهة قطع خون وتقوية لثه ودندان نافعست پوست انرا سه جزو گلنار عفص شب يماني عاقر قرحا از هر يك جزوى سماق يكجز ونيم نمك هندى نصف جزو با سركه وآب دانه مورد قرص بسازند سنون جهة رويانيدن گوشت بن دندان مجربست وأكثر اطبا بر اين اتفاق دارند ده درهم آرد گرسنه را با عسل سرشته بر روى آجرى در تنور بگذارند تا نزديك بسوختن بر سد واز كندر ودم الأخوين هر يك 5 م واز اير ساوزراوند مدحرج هر يك دو درهم افاضه كرده سنون كنند سنون منقول از غنى منى واز مجرباة حقير است جهة رويانيدن گوشت لثه آزموده است پوست بيخ كبر ابهل عاقر قرحا بيخ سوسن گرسنه آرد جو بالسوية سنون از تاليف حقير وموافق أكثر امزجه است ودر تسكين آلام ورفع وخون ورويانيدن گوشت ومنع ريختن مواد آزموده است سعد طباشير گلسرخ تخم مورد گلنار فوفل گاه هندى كز مازج اقاقيا از هر يك جزوى سماق سه جزو سنون منقول از معالجاة بقراطى وايلاقى جهة جلاى دندان وپاك كردن از أوساخ وسفيد كردن بسيار مؤثر است زبد البحر نمك سوخته بالسوية سنون كنند سنون از انتقاء الانتقام جهة خون بن دندان وحركت دندان زبد البحر شب يماني اقاقيا گلنار سماق مازو پوست أنار مكد جزو نمك نيمجزو بعد از سنون سفال چينى بالسوية سنون كنند ومسحقونيا وزجاج مسحوق وساذج در حال دندانرا سفيد كند وهر گاه زردى دندان با رنگهاى ديگر قوى باشد ودر جوهر دندان نفوذ كرده باشد زنجار را در عسل حل نموده بر دندان بمالند واگر قويتر بايد قدرى مسحقونيا اضافه نمايند سنون أيضا منقول از ايلاقى جهة رفع سياهى دندان مجرب دانسته‌اند فتيل 10 م فلفل 4 م حماما 3 م ساذج هندى حضض محرق از هر يك 2 م سنون منقول از ابن هبل جهة دندن متحرك كه به سبب رفتن گوشت لثه باشد بغايت نافع است عود سوخته شب يماني گلنار سماق اقاقيا بالسوية استعمال نمايند واگر حركة دندان از رطوبة باشد مضمضه به آب ادويه كه در مضمضها مذكور مىشود مضمضه كرده بعد از آن اين دوارا بر دندان متحرك كه به سبب رفتن گوشت لثه باشد بغايت نافع است عود سوخته شب يماني سماق اقاقيا لكه بچسبانند شب يماني سعد مصطكى خاكستر شاخ گاو كوهى از هر يك يكجز ونمك معجون بعسل كه بعد از آن سوخته باشند مر صاف زعفران از هر يك جزوى ونصف جزو سنبل الطيب سداب خشك سماق از هر يك نصف خرو بز م سائيده با هم سرشته استعمال نمايند ترياق الأسنان از تاليف قدما وبسيار مجربست ودر تسكين در دندان زنجبيل فلفل حلتيث جند بيد ستر افيون با عسل سرشته بر دندان دردناك قدرى بگذارند ومؤلف سقاء الأسقام اين ادويه را اضافه كرده مر صاف زراوند مد حرج ميعه شيح از هر يك نصف اجزاى سابق وانچه در تسكين درد دندان بتجربه مكرر رسيده بمالند فلفل با عسل هر گاه از رطوبة ونزلات دماغى باشند وبه دستور هر گاه فلفل وپوست خشخاش را در گلاب بجوشانند واز بيرون طلا كنند در حال ساكن كرده وبه دستور شيطرج هنديرا كوبيده در كف دست كرده وبخلاف جهة موضع درد گذاشته تكيه به آن جهة كنند به سبب امالهء مادة بالخاصية تسكين وانيسون منقول ازتذكره كه در زمان هارون الرشيد تاليف يافته جهة استحكام لثه دندان وخوشبو كردن دهان وقطع رايحهء كريهه وتحليل أو رام ورفع سيلان آب دهان مفيد است نمك سوخته 10 جزو نان جو سوخته مما جزو وعود هندى 6 جزو سك 3 جزو كز ما زج فلفل دار فلفل زنجبيل زبد البحر قاقله از هر يك دو جزو با سركه قرص ساخته خشك كنند وبخيشوع شيخ ارمنى رزاوند مدحرج از هر يك نصف جزو اضافه كرده وجبرئيل ولد أو عاقر قرحا واذخر از هر يك دو جزو الحاق نموده وبا عسل سرشته وبعضى اين ادويه را اضافه كرده اند صندل سفيد سعد گلسرخ فوفل قرنفل خاكستر گاه خاكستر شاخ گاو كوهى از هر يك سه چزو بوره ارمنى دو جزو تصريح نموده اند كه بهترين چيزها از براي سرشتن ادويهء دندان سركه ايست كه در أو زيرهء كرمانى خيسانيده باشند همچنين مضمضه أو نيز بهترين اشياست سنون جهة امراض حاره منقول از كامل فتاد وحاوى كبير وتذكره جهة رويانيدن گوشت لثه وتعفن أو وحركة دندان بتجربه رسيده است طباشير گلسرخ از هر يك 3 م مرواريد گل ارمنى برشته دم الأخوين هر يك 2 م مرجان وسوخته صندل سرخ مر صاف حب كاكنج كز ما زج ما ميران هر يك م جر مسلك 2 م مفرط بهترين ادويه است سنون جهة امراض بارده عاقر قرحا فلفل شيرج خردل زنجبيل بوره بالسوية باقطران يا طبيخ زيره بسرشند سنون جهة كندن دندان نايب مناب گلبتين است وتفتليت أو مىكند منقول از حاوي عاقر قرحا پوست حنظل پوست چرب توت شيرم ما زريون پوست بيخ كبر حلتيث زرنيخ زرد بالسوية مجموعرا سائيده سه ورز در سركه بخيسانند وحلتيلث را با نصف وزن أو مقل ازرق أول در سركه حل نموده ادويه را بسرشند ودر وقت استعمال احتياط نمايند كه بدندان صحيح نرسد بلكه دندان مجاور دردناك را بتخمير وموم غلاف كنند سنون جهة دندان متحرك مجرب حكماى هند است ودع سوخته سرنج بالسوية سنون كنند سنون جهة قلاع سوداوى مويز بيدانه انيسون بالسوية با عسل سنون كنند نوع ديگر برگ عوسج برگ زيتون