وكتيرا اثرار بلغة أهل مادية اسم انبر باريس است اثل بلغة عربى اسم نوع بزرگ درخت گز است به قدر درخت سرو وعظيم وبرگش خشن وباز غب اندكى وثمرش پشكوفه وبه قدر نخودى وبزرگتر از آن وتيره رنگ مايل به زردى ودر جوف أو دانها ريزه وبهم چسبيده وگويند آب أو سرخ است وعذبه وثمرة الأصل نامند ومؤلف اختيارات بديعى وجامع انطاكى ومغنى وجامع الأدوية ومنهاج وكامل الأدوية وصيدنه وقانون اقسام سرو كوهى ودرخت گز را مشتبه ذكر كرده‌اند واز جامع ابن بيطار وجامع بعدادى ظاهر مىشود كه ابهل وعرعر اقسام سروكوهيست وطرفا واثل اقسام كز است وجوز الابهل غير ثمرة العرعر وعذر به غير ثمرة الطرفاست واثل در أول سردو در دويم خشك وباقبوضة واندك ملوحه ومرارت وجالى ومفتح ومطبوخ پنج وشاخ وبرگ أو جهة جذام وسده ودم سپرز ومنع سفيدى مو ودر سركه وشراب مقوى جگر وملين ورم آن وطبيخ أو با آب وعفص وپوست أنار قائم مقام حب زبيق است در إزالة قروح خبيثه وآتشك وآكله ونمله ومضمضمهء أو جهة درد ودندان وضماد شن جهة تحليل ورم جگر وبخور أو تا هفت دفعه جهة سقوط دانهاى آبله وبواسير وجوششهاى ريزه گذاشت از وتراود وخاكستر وآب طپنج أو جهة خروج مقعد وتقويت مونافع ودر قطع خون همهء أعضاء خاكستر أو مجرب وقدر شربت از طبيخ أو تا چهل وپنج مثقال واز عصارهء أو تا سى مثقال ومضعف معده وبدلش جوز السرو ومصلحش صمغ عربيست وشيخ داود انطاكى فرموده كه چون كبريت را آب اثل ده وزن آن تسقيه نموده هفت بار تقطير كنند صبغ الأول رابعا وثمرش در دويم سرد ودر سيم خشك وبعضي در دويم گرم مىدانند واصلى ندارد وقاطع اسهال وسيلان خون ورادع مواد ومقوى معده وجگر وسپرز واعضا وآشاميدن أو جهة نفث الدم وربو ومنع انصباب نزلات واسهال صفراوى ورطوبى وبو دادهء أو با گل خوردنى وبه دستور دو درهم ونيم أو با يك درهم ونيم گلنار كه در سه دفعه به همين مقدار بنوشند جهة قطع اسهال مجرب ودر خبس سيلان خون بسيار مفيد وطبيخ يكوقيه أو وخيسانيده‌اش در آب گرم كه با شكر بنوشند جهة يرقان وگزيدن رتيلا وجرب رطب ورطوبات رحم ودر مزاج أطفال جهة رفع رطوبات متعفن نافع وچون نقيع أو سه روز يا هفت روز بنوشند واز عقب أو دوغ ونان ميده شاول نمايند باعث فربهى بدن وخوبى رنگ رخسار وتقويه معده وتنقيهء رباطوبات فاسدهء أو مىشود وچون با صندل وافنتين جوشانيده آب أو با شكر بقوام آورند جهة تقويه اعضأ غذا واعصاب وسدهء سپرز بيعديل وبجهة مغص نافع وچون در گلاب خيسانيده در چشم بچكانند جهت ردع مواد وتقويت اجفان وحدت بصر مفيد وذر واورجهة دفع خون جراحت وبرون گوشت زياد وغسوال أو جهة جرب رطب ونيكو كردن رنگ رخسار ودفع قمل وحمول أو جهة رطوبت رحم وفرج ومضمضه بطپنج أو وبه دستور خائيدن آن جهة تقوية لثه وتاكل دندان وضماد مطبوخ أو در سركه وآب جهة ورم سپرز نافع ومضر سر ومصلحش دو قوه وقدر شربت از سائيدهء أو دو در هم تا چهار درهم وبدلش به وزنش عفص با بيه أنار است اثلق به عربى اسم بنجنگست اشت وبيونانى اغيس نامند بمعنى طاهر وپاك نبات أو ما بين شجر وگياه ودر موضع صلب قريب به آبها مىرويد شاخهاى أو قوى وصلب وبرگش از برگ زيتون ريزه تر وكم رنگ تر وبر سر هر شاخى پنج عدد شبيه به پنج انگشت چون بدست بمالند بوى أو در عطريه تشبيه به سباسه وگلش سفيد مايل به سرخى وازرقى وتخمش از فلفل كوچكتر وسفيد وبعضي سياه وشاخ أو را نفعي نيست مداومت تخم أو قاطع نسل وكاسر باه است در دويم گرم وخشك وگويند در سيم خشك است وبعضي در دويم سرد ودر أول خشك مىدانند وباقوهء قابضه ومحلل وملطف ومفتح ومدرحيض وتخمش لطيف‌تر وپادزهر سموم ومجفف منى وشكنندهء بادها وزياد كنندهء شير وجهة گزيدن مار وهوام وسگ ديوانه وسده جگر وسپزر وصاحب جنون وبا شراب جهة گشودن حيض بغايت مفيد وضماد أو جهة تحليل ورم صلب وأعياد ورم سپرز وجراحات والتواى عصب ودرد پا ودرد سر رطوبى دو رمى مثل قرانيطس وليثر غس نافع وبه دستور نطول مطبوخ أو در سركه با روغن زيتون وطلا أو با آب جهة درد وشقاق مقعد وحمول وبخور ثمر وبرگ أو با مثل آن پودنه وصحرائى جهة ادرار حيض وجوس در طبيخ أو جهة ورم رحم ومقعد مرهم أو باكره تازه وبرگ رز جهة صلابت انيشين وفرش كردن برگ أو جهة كسر قوه باه وگريزاندن هوام مؤثر وبخور أو نيز باعث گريختن هوام مىشود ومضر كرده ومصدع ومصلحش صمغ غربى وقدر شربتش يك مثقال وگويند بدلش دو وزن أو شاه دانه است وهفت عدد از برگ أو مسهل قوى ومجربست وگويند تكيه كردن بر چوب أو ودر تحت فراش گذاشتن مانع احتلام وقاطع نعوظ است اثاناسيا بيونانى اسم معجونيست بمعنى منقذ الأمراض وگويند اسم جگر گرگ است وچون معجون مزبور را يكجز وجگر گرگ است بنابر اين پاس اسم موسوم شده اجا بلغة هندى اسم در خشيست برگش از برگ چنار پهن تر وشكوفهء آن چون ريسمان‌هاى سرخ كره زده وآويخته وبأرش شبيه بهليله وچوبش در آتش نسوزد وچون دو درهم پنج أو را نيم كوب بجوشانند وبا دو درهم نبات يا شهد بنوشند جهة حبس بول بسيار آزموده است اجر لغة يوناني ودر عربى با الف ممدوده وهم بفتح الف مستعملست ودر دويم كرم ودر چهارم خشك وجالى ومقطع وبا آب كرفس آشاميدن مفتت حصاة وضماد أو با آب غورة جهة رفع شرى ومنع ظهور آن وبا نمك وسركه جهة رفع خراز وبا سرگين گاو جهة أو را بثور يلغمى استسقالحمى وزقى وسوء القنية وذردرا وجهة قطع خون جراحات تازه وجلوس بر روى آجر گرم جهة زحير رطوبى بارده وريحى محرب خصوصا وقتي كه