طايسقر طباشير عود هندى از هر يك سه مثقال ونيم كافور مشك از هر يك يك مثقال ونيم نود مثقال قند را بقوام آورده بسرشند جوارش خوزى جهة اسهال مزمن وتقوية معده وجگر ورفع رطوباة معده را امعأ نافع وموافق امزجهء أطفال وزلق الامعأ بغايت مفيد است از ؟ ؟ محمد بن زكرياست دانه انگور كه از سركه استخراج كرده باشند وبو داده ومثل سرمه صلايه كرده سى وپنج مثقال تخم مورد شصت مثقال خرنوب نبطي گلنار جوز بواجر نارنج از هر يك ده مثقال كندر نانخواه سعد مصطكى سنبل الطيب از هر يك پنج مثقال با شكر با عسل بقوام آورده دو وزن دويه بسرشند شربتى تا سه مثقال جوارش مفرح تاليف كندى جهة رفع خون وتقوية بدن ومعده ونيكو كنندهء رخسار وبوى دهان وعرق بغايت مؤثر است گلسرخ شش مثقال سعد پنج مثقال قرنفل مصطكى سنبل الطيب از هر يك سه مثقال فرفه زرنب از هر يك دو مثقال بسباسه جوز بو اقاقله صغار وكبار هر يك يك مثقال بوزن ادويه آملهء مقشر در سه رطل آب بجوشانند تا بثلث رسد از پرويزن بيرون كرده بايكرطل شكر سفيد بقوام آورده بسرشند وأين نسخه بعينه نوشداروى هنديست مگر در وزن آمله جوارش سفرطل به دستور جوارش نقاح است ودر تقوية معده أبلغ از آن وطريق ساختن در جوارش نقاح مذكور است بجاى سيب به شيرين بايد گردد فصل چهارم در معاجين كبار وصغار وباهيه ومسهله هر چه متضمن تعديل وتلطيف وتقطيع وتقيح وتسمين وجلا وحفظ صحة وتحليل باشد آن را معاجين نامند وهر چه از انجمله مشتمل بر ادويه قوى التركيب وذوى الخاصية باشد ومدة بعيد از مراج نيفتد أو را كبار نامند وعكس آن را صغار وانچه متضمن ثوران حرارة غريزي وقوى وارواح باشد كه باعث سروراند آن را مفرح نامند وشروط تركيب معاجين بنهجى است كه در ترياق مذكور شد كه بايد با عسل سرشته شود ودر فصل زمستان عسل رأسه وزن ادويه ودر تابستان دو وزن ادويه فرموده اند وكمتر از دو وزن را جايز نداشته اند وبعضى بوزن ادويه در بعضي تراكيب قايل شده اند وأكثر درهمه فصول بر سه وزن قايلند خصوصا معاجين كبار را چه غلبهء عسل ماتع تعفن وموجب امثراج ونفوذ قوة ادويه در اعضا وقبول طبيعت وحافظ قوة اوست وسيب اينكه كيفية عسلرا در مزاج تراكيب اعتبار نكرده اند ظاهر نيست ونزد حقير أولى در مزاج مركب اعتبار اوست معجون سقراط جهة امراض بلغمى وسوداوى واز براي صداع وضعف دماغ وكرده وجنون وضعف بدن ونسيان ووسواس وسل وسرفه قديم ودق وصرع وبرص وبهق ودرد معده وجگر ويرقان وسپرز وماميل وزحير وقوة باه مفيد است صفة آن جنطيانا قردمانا نار مشك تخم پنجنگشت حب الغار زر اوند طويل انيسون جند بيدستر حب بلسان اسارون سليخه از هر يك يك مثقال مرد ودانگ اكير تركى الماء و 4 دانگ درونج زرنباد تخم كرفس از هر يك يك مثقال و 4 دانگ زعفران دارچينى لك مغسول صبر سقوطرى تربد سفيد عود جوز بوا قرنفل ريوند قاقله اشنه بسباسه سنبل الطيب گلسرخ سعد حب المحلب هليله سياه پوست هليله آملهء مقشر از هر يك چهار أو يكدانگ تخم ؟ ؟ تخم پياز تخم كندنا از هر يك يك ل ودو دانگ زرنب شيطرج پياز عنصل مشوى از هر يك دول نرم صلايه كرده بروغن بادام چرب كرده با سه وزن عسل بسرشند ودر جوشش ماه گذاشته بعد از ان استعمال نمايند شربتى از دو مثقال تا چهارل معجون أرسطو جهة سل ودرد اشكم وتبهاى مختلفه وربع ورفع قولنج ودرد رحم مفيد است صفة آن فرفيون افيون سليخه زعفران حماما آقاقيا مرقسط المرسنبل صمغ عربى تخم خند قوقى تخم الجزه حب الحزوع المقشر مقل ازرق لبان سماق بيدانه دبق بيدانه كبريت اصفر ميعهء يابسه فلفل ابيض از هر يك شش مثقال گلسرخ عاقرقر حا تخم عرطنيثا تخم سداب تخم كرفس از هر يك چهار مثقال بزر البنج حب الأترج نانخواه تخم طرخشقوق ده مثقال تخم بادروج يك مثقال قرطم از زنجبيل از هر يك دو مثقال وبعضى از اطبا فلفل سياه كه ادرار 2 ل 4 دانگ مىكند صموغرا در شراب ريحانى يا جمهورى يا مثلث يا نپند زيب وعسل خيسانيده وبا شراب وغيره مذكورات خمير نرمى نمايند وسه روز بگذارند وروغن بلسان يك كف ذراو مخلوط نموده حركت دهند تا خوب مخروج شود پس بعد از دو سه جوش از آتش بردارند ودر ظرف شيشه گذاشته بعد از ششماه استعمال نمايند معجون كاكنج جهة درد كرده ومثانه وبول الدم مفيد تخم كرفس رازيانه از هر يك 8 تخم خيار مقشر 2 درم تخم شوكران تخم حماض برى افيون مغز صنوبر مقشر مقلو 3 م زعفران بندق مشوى مقشه بادام تلخ مقشر مغلو 3 م نيم حب الكاكنج الحنبلي 25 عدد با مثلث قوام دار بسرشند شربتى يك مثقال معجون اسطمحيقبون جهة فساد مزاج وضعف وبرودت معدهء قسط تلخ حماما سنبل الطيب سليخه مصطكى 12 درم زراوند طويل فلفل سياه تخم شبت تخم انجره تخم كرفس انيسون نانخواه زيرهء كرمانى دو قوا فطراساليون كاشم اسارن افسنتين انجدان سياه فودنج برى نعناع خشك 4 درم با سه وزن ادويه عسل بسرشند معجون قباد الملك جهة وجع مفاصل ونقرس وتسكين درد آنها وجهة منع