محمد سرور الدين
4
الطب الكبير يا فرشته نجات ( فارسي )
است وبدن براي روح آلتى بيش نيست بنابر اين أنبياء را گفتهاند رهبران انسان بسوى خير وصلاح وعهدهدار سعادت وخوشبختى بشرند مقصود آنست كه آنها مربيان اخلاق ودين وآموزگاران جان وخردند رسالت روحي براي آنست كه آدميزاد بسوى كمالات معنوي وترقيات روحي خود راهنمائى شود ولى چون سلامت تن در سعادت روح مدخليت دارد قسمتى از تعليمات أنبياء راجع به وظائف تن بوده است ودر عين حالي كه موضوع كارشان عقل وجان مردم است راه سلامتى وخوشبختى بدن را نيز بيان كردهاند اما تا آنجا كه در سعادت روح دخالت داشته است . بارى أنبياء وطبيبان عقول وأرواح مردمند زيرا عقل ودل مانند بدن بيمار مىشود . پيغمبر اسلام فرمود : ان هذه القلوب تمل كما تمل الأبدان : يعنى اين دلها مانند بدنها كسالت پيدا مىكنند وعلى ابن أبي طالب مىفرمود براي بدن شش حالت است صحت ومرض وخواب وبيدارى وموت وحيات همچنان براي روحي صحتش يقين ، مرضش ترديد ، خوابش غفلت ، بيداريش توجه ، سركش ناداني ، زندگيش دانش است . قاطبه أطباء پس از تحقيقات علمي طولانى وآزمايشهاى پى در پى دقيق برآنند كه مدار صحت أجسام وسلامت بدنها ميانه روى در خوردن وآشاميدنست وچنانچه رعايت اين اعتدال نشود افراط يا تفريط موجب فرسودگى بدن ومايهء آشفتگى جان وتن خواهد شد فيه تبيان كل شيئى - هدى ورحمة للعالمين : در قرآن هر چيزى بيان شده وبراي جهانيان هدايت ورحمت است ، گنجهاى دانش در أو نهفته است . ارشادات آسمانى را متضمن است آنچه را كه جز خدا واستواران در علم كه چراغهاى راه هدايتند كسى نمىداند ، استواران در علم كساني هستند كه خداوند آنها را به حقائق واسرار قرآن آشنا فرموده وبر ساير خلق امتياز داده وآنها رهبران كوى خير وسعادتند چون تكاليف سماوي جز براي آنان كه عقلشان سالمست تشريع نگرديده وچون عقل سالم در غير بدن سالم يافت نمىشود مقتضاى لطف آفريدگار بود كه قرآن جانب اين ناحية را نيز نگهدارد بيان راه سلامت