إتان گلبرگ

71

كتابخانه ابن طاووس ( فارسي )

به احتمال ، اقبال خالى از افزوده ديگران نيز نمى باشد . مجلسي ( در بحار ج 95 صص 227 - 228 ) ضمن ياد از دعاى امام حسين [ ع ] در روز عرفه ( نك‍ : اقبال 557 - 566 / 39 3 - 350 ) مى گويد : قسمت پايانى آن عباراتى صوفيانه است كه با ادعيه أئمة [ ع ] سازگارى ندارد ودر روايت ديگرى از اين دعا در زائر ابن طاووس و " البلد " كفعمي وحتى برخى از نسخه‌هاى خود اقبال نيامده است . مجلسي معتقد است كه اين بخش از طرف شيخى صوفي يا در تأليفى بوده كه ابن طاووس از آن نقل كرده يا ( به احتمال بيشتر ) مستقيما در اقبال ، افزوده شده است . دو چاپ سنگى اقبال ملاحظه شد : [ إيران ] 1314 [ = اقبال 1 ] ، تهران 1320 وتجديد چاپ 1390 و 1407 [ = اقبال 2 ] . بايد چند نكته را ياد آور شويم : 1 : آنكه نسخه‌هاى موجود مضمار فاقد آغاز است ومتن از نيمه باب أول شروع مى شود . در اينجا 37 باب وجود دارد كه هر كدام از آنان داراى چندين فصل است اين واقعيت كه ابتداى مضمار ونيز عنوان آن در نسخه‌هاى موجود اقبال وجود ندارد نشانگر آنست كه در زماني بدين توجه نداشته اند كه مضمار تأليف مستقلى بوده است واين مى تواند شمول اقبال را بر آن توجيه كند . در اقبال 2 " بسملة " را قبل از متن مضمار افزوده اند ولى در همان جا در اقبال 1 " بسملة " وجود ندارد . 2 : در اقبال 1 ( اما نه چ 2 ) جدول محتواى مضمار آمده است ( صص 300 - 301 ) . مؤلف آن محمد مهدى الاصفهاني اين كار را به دليل آنكه ابتداى مضمار ( كه احتمالا چنين فهرستى را داشته همانطور كه ديگر تأليفات ابن طاووس آن را دارد ) را در دست نداشته انجام داده است ، اين جدول كامل نيست ودر سى ودومين باب ( از تمامى م / 71 , 128 / p , ite anthology , asht , chittic / w

--> . متن اين دعا را ابن عطاء الله الإسكندري ( م 709 ) در الحكم العطائية [ شرح الحكم العطائية بيروت ، دار المعرفة ص 462 ] آورده كه برخى در أصل دعا از انشاء خود وى مى دانند وطبعا بر اين باورند كه كسى كه آن را در اقبال وارد كرده كسى جز ابن طاووس ( م 664 ) بوده است . اين در صورتي است كه ثابت شود دعا از انشاء خود ابن عطاء الله است در اين باره نك‍ : , 1 / no , i / vol , sophia perennis / , ite islam , ashadhili presence in sht , chitick / w / 100 - 97 / pp , 1975 ونيز