إتان گلبرگ

51

كتابخانه ابن طاووس ( فارسي )

مختلف سفر ) ومحتملا انگيزه نگارش آن ، سفرهاى خود ابن طاووس بود است ( مق‍ : الأمان ص 117 / 129 ، 143 / 150 - 151 ) . در ذريعة از دو نسخه ياد شده وبه چاپ أول ( = نجف 1370 ) آن اشاره نشده زيرا در آن زمان هنوز به چاپ نرسيده بود . در الأمان هيچ نوع جزئياتى درباره نسخه‌هاى مورد استفاده داده نشده است ، الأمان 2 ( قم 1409 ) مبتنى بر دو نسخه است ( اينها غير از نسخه‌هايى است كه در ذريعة ياد شده ) : يكى نسخه مرعشى 116 وديگرى : دانشگاه تهران 1828 . نسخه دوم آغاز ندارد ( واز سطر 12 ص 26 الأمان 2 آغاز مى شود ، گر چه به اين مثال در جاى خود اشاره نشده است ) . نسخه دوم توسط حسين بن عمار البصري ( ناشناخته ) كتابت شده است . دانش پژوه ( در فهرست دانشگاه تهران ج 8 تهران 1339 ش . ص 426 ) ، آقا بزرگ ( الأنوار الساطعة ص 51 ) وجواد الشهرستاني ( مقدمه الأمان 2 ص 9 ) اظهار مى دارند كه بر أساس نوشته البصري ، وى كتاب را در چهارشنبه 14 ربيع الأول 632 به اتمام رسانده واز اينجا به اين نتيجة رسيده اند كه الأمان بايد قبل از اين تاريخ تأليف شده باشد . درباره اين تاريخ چند مسأله جدى وجود دارد . أولا اينكه در ليستى كه در الإجازات آمده ، از الأمان ياد نشده است ( گر چه اين به معناى آن نيست كه إجازات قبل از آن تأليف شده باشد ) . ثانيا ابن طاووس در الأمان به تأليفات مختلفي كه بعد از سال 632 تأليف كرده مثل فرج المهموم وفتح الأبواب اشاره كرده ومثلا درباره فرج المهموم سفارش مى كند كه در سفر بايد همراه باشد ، ثالثا اينكه أو ( الأمان 116 / 128 ) به زماني اشاره مى كند كه وى با خانواده خود در نجف زندگى مى كرده واين محتملا بين سالهاى 645 و 648 بوده است . ونكته آخر اينكه : همانطور كه از عكس آخرين صفحه نسخه تهران مى توان ديد ( مقدمه محقق بر الأمان 2 ص 13 ) تاريخ ذكر شده 24 ( نه 14 ) ربيع الأول است كه در سال 632 در يكشنبه بوده ( يك روز قبل يا يك روز بعد از يكشنيه ) ونه چهار شنبه . ( براي حساب روزهاى هفته در تقويم اسلامى نك‍ : . 39 - 36 . pp , chronologie , grohmann

--> . الأمان 1 به معناى چ أول والأمان 2 يعنى چ دوم . اين مسأله در مورد ديگر كتابها صادق مى باشد .