إتان گلبرگ
32
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي )
اين مطلب درست باشد ، بايد نظريه strothmann را كه ابن طاووس اين منصب را با رغبت در سايه حكومت مغول پذيرفته رد كنيم . وى بعد از احراز اين منصب ، به نظر مى رسد كه پذيرفت تا در شرايط جديد بر وى واجب بوده كه چنين منصبى را داشته باشد . اين عقيدة ، أو را به مرور زمان وأدار كرد تا در اين انديشه باشد كه أمور بزرگترى در انتظار اوست ، همانطور كه در اقبال ( 79 ) گزارش مى كند ، وى در كتاب ملاحم بطائني ( زندگى در نيمه نخست قرن سوم ) روايت امام صادق [ ع ] را خوانده بود كه بعد از نابودى دولت عباسي ، شخصي عادل از أهل البيت بر أمت محمد [ ص ] حكومت خواهد كرد وبعد از آن قائم [ ع ] ظهور خواهد كرد . ( 80 ) ابن طاووس معتقد ( وغلب ظني وعرفت ) واميدوار بود كه أو همان شخص عادل باشد . چون وى به هر حال ، يكى از اعقاب امام موسى بن جعفر [ ع ] بوده ومقام ولايت بر علويان ( الولاية على العلويين ) داشت . اين انديشه در 12 ربيع الأول 662 در فكر أو ظهور كرده است . ابن عنبه ياد آور شده است كه بعد از تعيين أو به عنوان نقيب از طرف هلاكو ، وى سه سال ويازده ماه عهده دار اين مقام بوده وپس از آن در حالي كه هنوز اين سمت را داشت در گذشت . ( 81 ) اين مطلب وقتي معنا مى دهد كه أولا تعييني كه ابن عنبه از آن سخن مى گويد در سال 661 باشد وثانيا اين كه ابن طاووس اين مقام را در أوائل محرم آن سال بدست آورده باشد . ( 82 ) اين را بايد خاطر نشان كرد كه اطلاعات ابن عنبه بطور كامل در منابع ديگر نيامده است . در برخى منابع ، از اينكه ابن طاووس اين مقام را
--> . در نسخه خطى عمدة الطالب ( كتابخانه آية الله مرعشى بدون شماره ) نيز اين مطلب آمده [ فتقلد نقابة النقباء كارها ] . م ( 79 ) . اقبال صص 71 / 599 - 600 . ( 80 ) . براي يك روايت مشابه مق : البحراني ، الكشكول ج 3 صص 187 - 188 ، 323 - 324 . در اين روايت امام على [ ع ] پيشگويى مى كند كه يك شاه ترك ( مغول ) دولت عباسى را نابود خواهد كرد وقدرت را به شخصي عادل از آل پيغمبر واگذار خواهد كرد . گفته مى شود اين شخص يا مهدى موعود [ ع ] است يا بنيانگذار خاندان صفوي ( كه به نام وارث نهايى دولت مغول فرض شده است ) . . در اين باره نيز نك : اربلى ، كشف 2 / 285 ( چاپ دو جلدي تبريز 1381 ) . م ( 81 ) . نامه دانشوران 1 / 177 به نقل از عمده . ( 82 ) . در هر حال تنها سه سال وده ماه ميان تعيين ابن طاووس ودرگذشت وى وجود دارد .