إتان گلبرگ
130
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي )
آورده است . 37 ابن طاووس در طول حيات خود با استنساخ كتابها ( توسط خود يا ديگرى ) يا با خريدن آنها بر وسعت كتابخانهاش مى افزود . 38 أو حاضر بود مبالغ زيادى را براي كتابهاى با ارزش بپردازد همچون زماني كه وى صد دينار به ورثه علي بن الحسن بن محمد المرتضى براي سه جلد " كتاب ديوان النسب " پرداخت كرد . 39 اين مبلغ قابل ملاحظهاى بود بويژه اگر ما از آگاهىهايى كه ياقوت درباره قيمت كتاب ارائه داده ياد كنيم . بر طبق گفته ء وى در آن روزگار هر كتاب يك دينار بوده است . 40 ابن طاووس ، در خريدن كتابهائى كه محتواى آنها را نادرست مى انگاشته تأمل مى كرده است . 41 ابن طاووس در توصيف كتابخانه ء خود براي فرزندش محمد مى گويد : اين
--> 37 . كشف ص 129 . 38 . ابن طاووس همچون كتاب دوستانى چون مسكويه ، ابن سينا ، وابن ساعى ( مق : Pinto صص 231 - 232 ) ، هيچ گاه به عنوان كتابدار در كتابخانه عمومى كار نكرده است . 39 نك : - › كتاب ديوان النسب . ظاهرا خريد كتابها از ورثه ء علماى در گذشته يك سنت عادى بوده است . گفته مى شود أبو العلاء همداني ( م 569 ) براي تهيه پول براي خريد كتابهاى ورثه ء ابن الجوالقي ( م 539 ; مق : دائرة المعارف مقاله : " Djawaliki - al " [ از : Fleisch . H ] پياده از بغداد به همدان رفت ، خانه خود را فروخت وپياده به بغداد برگشت واين همه را در يك هفته انجام داد ( ابن رجب ، ذيل ج 1 ص 328 ) . گفته مى شود عبد الله بن أحمد بن خشاب نسخه نويس وكتاب دوست ، مكرر كتابهاى علماى در گذشته را مى خريد ( ابن رجب ، ذيل ج 1 ص 319 ; صفدى ج 17 ، ص 15 . مق : دمياطي ، مستفاد ص 258 ) . ابن خشاب بعضي از روشهاى نادرست نيز داشته است مثلا مخفيانه ورقى از كتاب جدا مى كرده ومدعى مى شد كه كتاب ناقص است پس از آن كتاب را ارزان مى خريده است . وقتي كه كتاب أمانتي از وى طلب مى شد ادعا مى كرد كه كتاب در ميان كتابهايش گم شده ويافتن آن ناممكن است ( ياقوت ، الأدباء ج 12 ، ص 51 ; سيوطى ، نعية ج 2 ، ص 30 ; مق : ابن قفطى ، كتاب انباه الرواة على انباء النجاة تحقيق : أبو الفضل إبراهيم ، قاهره ج 2 ص 1371 ، ص 101 ) . 40 . ياقوت ، البلدان ج 5 ص 114 . اين عبارت تعدادى از دانشمندان مورد توجه قرار داده اند از جمله Mez ( ص 172 پاورقى 3 ) ، Grohmann ( ص 439 ) ، و Pinto ( ص 215 ) . البتة برخى از كتابها قيمت بالاترى داشته است . أحمد بن أبي مسعود الرصافي الكاتب ( م 627 ) . كه استثناءا خطى زيبا داشته ، نسخهاى از نهج البلاغة را كه آماده كرده بود براي فروش عرضه كرد وحاضر نشد كه به پنج دينار بفروشد . در همان زمان پانزده دينار براي چند ورق ( قوائم ) به خط ابن بواب پيشنهاد شد . ( الحوادث الجامعة صص 18 - 19 ) براي نوسان قيمت كتابها نك : Pinto صص 214 - 215 وبويژه : Orient , Histoire des prix et des salaires dans l , Ashtor . E . " prix , livres " . v . S index , 1969 , Paris , Medieval 41 . نك - › كتاب الملح .