سرچشمه گرفته است . نفوذ آراء و نظريات باطل از اين راه در محافل شيعه ، ضرورت هدايت و رهبرى فكرى شيعيان را از سوى امام شدت مىبخشيد ، از اين رو پيشواى دهم طى مناظرات و مكاتبات خود ، بىپايگى مكاتب و آراء و نظريات باطل همچون جبرگرائى و جسميت خدا و . . . را با استدلالهاى روشن و قاطع اثبات مىنمود و مكتب اصيل اسلام را پيراسته از هر گونه تحريف و تفكر باطل ، به جامعه ، عرضه مىكرد ، و اين يكى از جلوه هاى عظمت علمى آن برزگوار بود . ( 1 ) مطالعه و بررسى حيات علمى امام ، نشان مىدهد كه اكثر مناظرات امام هادى ( عليه السلام ) پيرامون اين گونه موضوعات كلامى بوده و روايات متعددى از آن حضرت در اين زمينه نقل شده است كه برترى مبانى اعتقادى شيعه را به روشنى ثابت مىكند . به عنوان نمونه مىتوان از نامهء مفصل امام ياد كرد كه در پاسخ سوال مردم اهواز دربارهء موضوع " جبر " و " تفويض " نگاشته وطى آن با بيان روشن و استدلال قاطع ، نظريهء درست را كه نه جبر است و نه تفويض ، اثبات كرده است . ( 2 ) ولى چون اين بحثها از موضوع اين كتاب كه بيشتر جنبهء تاريخى دارد ، خارج است ، از توضيح و تفصيل آن صرفنظر مىكنيم . فقط نمونه‌هايى ذكر مىكنيم : مبارزهء با غلات از جمله گروههاى باطل و منحرفى كه در دوران امامت امام هادى ( عليه السلام ) فعال بودند ، گروه غلات را بايد نام برد كه افكار و عقايد پوچ ومنحط و بى اساسى داشتند و خود را شيعه وانمود مىكردند . آنان دربارهء امام غلو نموده براى او مقام الوهيت قائل مىشدند و گاهى نيز خود را منصوب از طرف امام ، قلمداد مىكردند و به دين وسيله موجبات بدنامى شيعيان را در ميان فرقه هاى ديگر فراهم مىكردند . امام هادى ( عليه السلام ) از اين گروه اظهار

--> 1 . شريف القرشى ، همان كتاب ، ص 130 ، طبرسى ، احتجاج ، نجف ، المطبعة المرتضوية ، 1350 ه‍ . ق ، ص 249 . 2 . حسن بن على بن شعبه ، تحف العقول ، ط 2 ، قم ، مؤسسة النشر الإسلامى ( التابعة ) لجماعة المدرسين ، 1404 ه‍ . ق ، ص 458 - 475 .