شرح بزمها وعياشيهاى او در اين بحث فشرده نمىگنجد . تنها در اينجا اضافه مىكنيم كه " سيوطى " مىنويسد : او چهار هزار كنيز در كاخ خود داشت كه از همهء آنها كام جسته بود ! ( 1 ) " مسعودى " ، مورخ نامدار ، مىگويد : در هيچ زمان و هيچ عصرى ، مانند دوران حكومت متوكل ، پول خرج نمى شد ! ( 2 ) يك سند تاريخى " ابوبكر خوارزمى " ، نويسندهء بزرگ عصر آل بويه ( م 383 يا 393 ) ، طى نامه اى كه در آن ، سختگيريهاى عباسيان نسبت به شيعيان و مظلوميت سادات و شيعيان را شرح مىدهد ، انگشت روى جنايتهاى متوكل مىگذارد و از اين جشن ننگين نيز ياد مىكند . پيشوايى از پيشوايان هدايت و سيدى از سادات خاندان نبوت از دنيا مىرود ، كسى جنازهء او را تشييع نمى كند و قبر او گچكارى نمى شود ، اما چون دلقك مسخره باز و بازيگرى از آل عباس بميرد تمام عدول ( عدول دارالقضاء ) و قاضيان در تشييع جنازهء او حاضر مىشوند و قائدان و واليان براى او مجلس عزادارى به پا مىدارند ! دهريان وسوفسطائيان از شر ايشان ( آل عباس ) در امانند ، ليكن آنها هر كس را شيعه بدانند به قتل مىرسانند . هر كس نام پسرش را " على " بگذارد ، خونش را مىريزند . شاعر شيعه چون در مناقب وصى و معجزات نبى شعر بگويد ، زبانش را مىبرند و ديوانش را پاره مىكنند . هارون ، پسر خيزران ( مقصود واثق خليفه است ) و جعفر متوكل در صورتى به كسى عطا مىكردند و بخشش مىنمودند كه به آل ابى طالب دشنام گويد ، مانند عبد الله بن مصعب زبيرى ووهب بن وهب بحترى ومروان بن ابى حفصهء اموى وعبد الملك بن قريب اصمعى وبكار بن عبد الله زبيرى . مدت هزار ماه در منبرها به أمير المؤمنين ناسزا گفتند ( مقصود مدت حكومت بنى اميه است ) اما ما در وصايت او شك به خود راه نداديم .

--> 1 . سيوطى ، تاريخ الخلفاء ، الطبعة الثالثة ، بغداد ، مكتبة المثنى ، 1383 ه‍ . ق ، ص 350 . 2 . مروج الذهب ، بيروت ، دارالأندلس ، ج 4 ، ص 40 .