فروگزارى نمى كرد . وى كه پس از مأمون به حكومت رسيده بود در آغاز كار با پسر مأمون ( عباس ) به منازعه و جدال پرداخت و پس از سركوبى و تسليم او ، تركها را بر سر كار آورد و انقلابها و نهضتهاى شعوبى و ملىگرايى مازيار وافشين در دوران خلافت او رخ داد و شهر سامراء از بناهاى دوران اوست . مدت حكومتش 8 سال و 8 ماه ادامه داشت تا در سال 227 در 46 سالگى به دست تركها به قتل رسيد . از اديبانى كه بيشتر با او سر و كار و معاشرت داشتند مىتوان " على بن جنيد اسكافى " را نام برد و از دانشمندان فقه كه از او تازيانه خورده اند مىتوان " احمد بن حنبل " را نام برد . وى 37 تازيانه خورد تا به مخلوق بودن قرآن كه يكى از مسائل مشغول كنندهء اذهان مردم آن روز بود ، اقرار كند . امام جواد ( عليه السلام ) پدر بزرگوار امام هادى ( عليه السلام ) در حكومت او به سال 219 با سم ام الفضل دختر مأمون به شهادت رسيد . 2 . الواثق : او كه پس از پدرش معتصم ، در سال 227 به سرير حكومت نشست ، مدت 5 سال و 9 ماه و 13 روز در سر كار بود . در زندگى ، جز به عيش و خوشگذرانى و لذت طلبى ، به چيز ديگرى فكر نمى كرد ، در ميان خلفاى عباسى ، به پرخورى و شكمبارگى معروف بود . طبق عادت خلفاى عباسى ، عده اى از حكماء و اطباء و ادباء را در مجلس خود گرد مىآورد و مباحثى را در حضور او مطرح مىكردند ، دانشمندان به گفتگو و رايزنى مىپرداختند . از اطباى هم جليس او مىتوان : ابن بختيشوع ، ابن ماسويه ، ميخائيل مسيحى را نام برد . نيابت خلافت " واثق " در امر حكومت و ادارهء كشور ، بسيار ضعيف و ناتوان بود ، تدبير و ادارهء امور را به عهدهء احمد بن داود ، قاضى القضاة كشور ، و محمد بن عبدا لملك زيات وزير و منشى مخصوص خود ، محول ساخته بود . او در سال 232 در اثر افراط در امر شهوت و عياشى با