الحاج ميرزا أبي الفضل الطهراني
62
شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي )
كه در مقام نصرت وخون خواهى ايشان بر آيد ودر اين مقام اضافه به خود كرده به اين ملاحظه كه چون از شيعه ايشان است ظلم بر ايشان بر أو واقع شده به جهت اتصال فطرى كه با ايشان دارد ، ورسم است كه عشيره واتباع أمور واقعه بر رؤساء يا أقرباء خود را به خود نسبت ميدهند ومىگويند چنين كرديم وچنين شنيديم ، واين سنت مطرده وقاعده مستمره است در باب تعبير در عرب وعجم ، ويا به اعتبار اينست كه واقعا برخود أو ظلم شده وخون أو هم ريخته شده بواسطة ظلمي كه بر أهل بيت واقع شده ، چه اگر دولت حق ظاهر بود وباطل غلبه نمىكرد بي اعتدالى در وجه الأرض واقع نمىشد ، واين همه سفك دماء وهتك اعراض ونهب أموال وسلب نفوس هرگز دست نمىداد ( 1 ) .
--> ( 1 ) در بعض نسخهها طلب ثار كم است وشايد آنها صحيح تر باشند وموافق فقره اى است كه گذشت " طلب ثارك مع امام منصور " وليكن اگر عبارت " طلب ثاري " باشد اشكال ندارد ودانشمندان چند وجه براي أو ذكر كرده اند : 1 - پيغمبر وأئمهء أطهار عليهم السلام واسطهء فيض هستند ، وهمهء موجودات از ايشان كسب فيض دارند ، وهر كجا روشنى هست از نور آنها مى باشد ، چنان كه در زيارة جامعهء كبيره است : " بكم فتح الله وبكم يختم وبكم ينزل الغيث وبكم يمسك السماء أن تقع على الأرض . . . بكم ينقس الهم ويكشف الضر . . . وأشرقت الأرض بنوركم . . . " واز حضرت أمير المؤمنين ( ع ) روايت شده كه مى فرمود : " أنا أحيى وأميت " . به همين جهت است كه ايشان را قوام عالم ، وسيله ووسبب خلقت موجودات دانند . اما از لحاظ ديگر وبه اعتبار جنبهء بشري وشخصيت ظاهري آنها است كه رسول خدا ( ص ) مى فرمود : " أنا عبد الله ، اسمي محمد ، ولا أملك لنفسي نفعا ولا ضرا " ونيز مى فرمود : " أنا عبد الله مرزوق ومخلوق " وحضرت أمير المؤمنين ( ع ) مى فرمود : " أنا عبد من عبيد محمد " . يعنى من بنده ء از بندگان محمد هستم . وبه ملاحظه معنى أول مىفرمودند : " جالسو من يذكركم الله رؤيته " هم نشينى كنيد كساني را كه ديدن آنها شما را به ياد خدا بياندازد ، چون آنها نور خدا هستند وعظمت خدائى دارند ، ودر خانههائى جلوه گر شدند كه مردم آنها را به بينند وبه وسيله ايشان به خدا معرفت پيدا كنند [ في بيوت اذن الله ان ترفع ويذكر فيها اسمه رجال لا تلهيهم تجارة ولابيع عن ذكر الله - 36 النور 24 ] ومىفرمودند : " من رآني فقد رآني فقد رأى الحق " و " من عرفني بالنورانية فقد عرف الحق " و " من عرفهم فقد عرف الله ومن جهلهم فقد جهل الله " وبا ملاحظه اين جهت با كشتن واطفهاء نور هر كدام از آنها كشتن ونابودى كساني است كه از آنها نور مىگرفتند ، " لوجئته لرأيت الناس في رجل والدهر في ساعة والأرض في دار " وچون همه پيغمبران وأئمة نور واحد هستند [ با حفظ اختلاف مراتب ] - وبدين جهت فرموده اند : " وان أرواحكم ونور كم وطينتكم واحدة طابت وطهرت بعضها من بعض - زيارة جامعه " و " هذه مسألة ابن أبي العوجاء والجواب منا واحد إذا كان معنى المسألة واحدة جرى لاخرنا ما جرى لأولنا واولنا وآخرنا في العلم والامر سواء ولرسول الله وأمير المؤمنين فضلهما - بحار الأنوار 50 / 252 . و " من زار أولنا زار آخرنا ومن زار آخرنا فقد زارنا أولنا ومن تولى أولنا تولى آخرنا ومن تولى آخرنا فقد تولى أولنا - نور الأنوار للمرندى 412 . و " نحن الأولون ونحن الآخرون " و " أولنا محمد وآخرنا محمد وأوسطنا محمد " و " كلنا محمد فلا تفرقوا بيننا " و " كلنا قائم بأمر الله " و " انا محمد ومحمد انا " " ما يكيم اندر دو بدن " و " انا من حسين وحسين منى " و " حسين لحمي ودمى من جفاه فقد جفاني " . وامام حسين مىفرمودند " انا آدم انا نوح انا . . . ملاى رومى گويد : در معاني قسمت واعداد نيست * در معاني تجزيه وافراد نيست اطلب المعنى من القرآن وقل * لا نفرق بين آحاد الرسل صحيح است بگويند : مصيبتى كه بر حسين وارد كردند آزار بر رسول خدا وتمام أنبياء وأئمة أطهار ومؤمنين بود وكشتن سيد الشهداء كشتن تمام آنها . وصحيح است در زيارة بگويند : " ان يرزقني طلب ثاري " وثار را نسبت به خود دهند . وبه همين ملاحظه بود كه رسول خدا مىفرمودند : " ما اوذى نبي مثل ما أوذيت " با اينكه اذيت بر رسول خدا به حسب ظاهر به اندازه سختيهاى نوح نبود وأو صبر بر اذيت مىنمود وپيغمبر مأمور به دفاع وجنك بود واز اين رو براي رسول خدا آرامشى بود . وحضرت صادق مىفرمود : " شيعتنا منا خلقوا من فاضل طينتنا يحزنون لحزنا ويفرحون لفرحنا " يعنى شيعيان ما از ما هستند ، مكروه مىدارد آنها را آنچه ما را ناخوش مىدارد ومسرور مىكند آنها را آنچه ما را خوشحال مىكند . ومىفرمودند : ما ريشه درخت هستيم وشيعيان برك هاى أو وبالطمه وآسيب رسيدن به ريشه آسيب بر برك ها وارد مىشود . 2 - كشته شدن گونههاى ومراتبى دارد ، گاهى تمام وجود كسى را مى كشند ، وبسا مى شود كه آثار كمالى شخصي را مى كشند ، وديگران را از بهره گرفتن از آنها محروم مى سازند ، وأحيانا كسى را در معرض قتل قرار مى دهند ، و . . . لذا در روايت آمده : " من اذع سرنا قتلنا " يعنى : هر كس سر ما را فاش كند ، ما را كشته است . " ولعن الله أمة قتلتكم بالأيدي والألسن " و " من رضى بفعل قوم فهو منهم " كه هر كس به قتل كسى راضى باشد ، خود در شمار قاتلان است ، وموارد ديگر . . . نتيجة اينكه به هر يك از جهات فوق مى تواند گفت : فلانى را كشتند ، واز همين روى حضرت أمير المؤمنين ( ع ) مىفرمود : " من زنده مى كنم ومىميرانم " واين جمله را چنين تفسير مىكرد : سنت را زنده مى كنم ، وبدعت را مىميرانم . وامام زين العابدين ( ع ) در حديثي ضمن بيان حكم قصاص ، چنين فرمود : " آيا خبر دهم شما را به قتلى كه از اين كشتن بالاتر است ؟ گفتند : بله ، فرمود : بالاتر از اين قتل آن است كه كسى را طورى بكشند كه ديگر زنده نشود به اين گونه كه أو را از نبوت محمد ( ص ) وولايت علي ( ع ) گمراه سازد ، وأو را در راهى وارد كند كه پيرو دشمنان علي ( ع ) شود ، واين است آن قتلى كه بايد قاتل ، در آتش جاودان گردد " . ودر تفسير آيهء شريفهء : " اعلموا ان الله يحيى الأرض بعد موتها " يعنى : بدانيد كه البتة خداوند زمين را پس از مرگ آن زنده خواهد كرد . [ 17 الحديد 57 ] حضرت امام محمد باقر ( ع ) فرمودند زمين را به قائم آل محمد ( ع ) پس از مردن آن زنده مى كند " . ودر زيارة حضرت صاحب الامر مى خوانيم : " السلام على محيى المؤمنين " يعنى : " سلام بر زنده كننده ء مؤمنين . ونيز در اظهار اشتياق به ظهور آن حضرت در دعاى ندبه مى گوئيم : " اين محى معالم الدين وأهله " يعنى : كجاست زنده كننده ء آثار دين وأهل آن . با ملاحظه مطالب گذشته ، معنى اين جملهء زيارة چنين است : خدايا به من روزى كن كه خونخواهى كنم ، آن خونى را كه مايهء زندگى وحيات علمي وكمالات من مى شد ، وبا ريخته شدن آن خون مرا از كمالات انساني باز داشتند وسبب مرگ من شدند . 3 - عموم علما - از عامه وخاصه - بر آنند كه پيغمبر واولياى أو ، پدران روحاني اين أمت هستند ، چنان كه نبي أكرم صلى الله عليه وآله فرمود : " انا وعلي أبو أهذه الامه " يعنى : من وعلى دو پدر اين أمت هستيم . ونيز همه اتفاق دارند كه فرزندان مقتول ، اولياى دم اويند ، وحق دارند به خونخواهى برخيزند وقاتل را قصاص كنند ، چنان كه خداوند فرمايد : " ومن قتل مظلوما فقد جعلنا لوليه سلطانا " [ 33 الاسراء 17 ] ومسلم است كه هر كس از پدر روحي خود پيروى نكند ، ودر زمره ء شيطان وحزب أو داخل شود ، ديگر ولى پدر روحي خود نخواهد بود ، همانطور كه : پسر نوح بأبدان بنشست * داستان نبوتش گم شد واز سوى خداوند به حضرت نوح خطاب شكه كه : " انه ليس من أهلك انه عمل غير صالح " [ 46 هود 11 ] . از مقدمات فوق نتيجة مى گيريم كه امام حسين ( ع ) پدر روحي دوستان وشيعيانش مى باشد ، وايشان بعد از أئمة معصومين [ در درجه أول اولياى خون امام حسين ( ع ) أئمة أطهار ، بويژه حضرت ولى عصر أرواحنا لمقدمة الشريف فداء مى باشند ] از اولياى خون آن جناب محسوب مى شوند ، پس مى توانند بگويند : خدايا به ما روزى كن براي پدر روحي خويش ، خون خواهى كنيم .