را اثبات كرد وسپس در مرحله دوم بايد ديد الفاظى كه پيامبر ( ص ) در غدير فرموده اند بر چه موضوعي دلالت دارد . به عبارت ديگر حديث غدير بايد از حيث سند ودلالت مورد مطالعه قرار گيرد . اسناد حديث غدير به گونه‌اى است كه افزون از حد تواتر است وبه قول ضياء الدين مقبلى ( متوفى 1108 ) : " اگر بنا باشد حديث غدير را ( با اينهمه مدارك ) محرز ومسلم ندانيم ، بايد قبول كنيم كه هيچ واقعه‌اى در دين اسلام قابل اثبات نيست " . ( 8 ) حديث غدير را 110 نفر از صحابه نقل كرده اند . در ميان اين 110 نفر ، افرادى وجود دارند كه با علي ( ع ) چنان درگيريهايى داشتند كه حتى با وى وارد جنگ شدند . اگر اين حديث ساخته برخى از صحابه بود ، لا أقل معاندين علي ( ع ) نبايد آن را روايت مى كردند . در ميان اين 110 تن به أسامي افرادى چون : أبو بكر ، عمر ، عايشه ، خالد بن وليد ، سعد بن أبي وقاص ، عبد الله بن عمر ، طلحه وزبير برمى خوريم . تابعينى كه حديث غدير را نقل نموده اند 85 نفر مى باشند . يعنى سند حديث غدير در حلقه دوم ، 195 نفر را وى از صحابه وتابعين دارد . حضرات علماى عامه ، از جمله برخى از صاحبان صحاح ، حديث غدير را در كتب خويش نقل كرده اند وآن را تا ابد بر پهنه تاريخ اسلامى جاودانه نموده اند . تعداد اين علماء 360 نفر مى باشد كه أسامي آنها با مصادر مربوطه در جلد أول كتاب الغدير درج است . بسيارى از علماى طراز أول أهل سنت از جمله ترمذى ( صاحب جامع الصحيح ) ، طحاوى ، حاكم نيسابوري وچهل تن ديگر پس از نقل حديث غدير ، آن را از أحاديث صحيحه دانسته‌اند وراويان آن را توثيق نموده اند . شمس الدين جزرى منكران حديث غدير را بي اطلاع قلمداد مى كند . ( 9 ) حافظ عاصمى مىگويد : " حديث غدير را تمامى فرق اسلامى پذيرفته‌اند " . ( 10 ) ابن مغازلى از قول استادش ( أبو القاسم فضل بن محمد أصفهاني ) مىگويد : " حديث صحيح غدير را حدود يكصد نفر از صحابه ، از جمله تمامى عشره مبشره روايت كرده اند . لذا صحت اين حديث مسلم ومحرز است ومن هيچ ضعفي در استوارى

--> ( 8 ) تعليق هداية العقول إلى غاية السؤول ج 2 / 30 ، الغدير ج 1 / 307 . ( 9 ) أسنى المطالب ( تأليف جزرى ) ص 48 . ( 10 ) " زين الفتى في شرح سورة هل أتى " . رجوع بفرماييد به الغدير ج 1 / 295 ، 314 .