السيد محمدمهدي بحر العلوم

64

رسالهء سير وسلوك ( تحفة الملوك ) ( فارسي )

و چون هر دو جهاد در دو مرحلهء اوّل كه اسلام و ايمان باشد شريكند ، مگر در بعضى مراتب و درجات كه به آن اشاره رفته خواهد شد ، پس فاصل ميان مؤمن و منافق اين مجاهدين نيز ايمان است ، و شناختن ايشان نيز به آثار و علامات بر عدم اذعان است . و چون - چنان كه دانسته خواهد شد - ايمان كه در مراحل جهاد اكبر واقع شده است اشدّ از ايمان واقع در جهاد اصغر است ، پس ملازمت مقتضاى شهادتين در مجاهدين اين راه نيز بيشتر ضرور و در كار است ، و به اندك تخلَّف از مقتضاى احدهما شخص داخل در مسلك منافقين است . و از اين جهت است كه سالكين راه خدا كسى را كه به قدر رأس ابره از ظاهر شريعت تجاوز نمايد سالك نمىدانند بلكه كاذب و منافق مىخوانند . و اشاره بر اين است آنچه را ثقة الاسلام به سند متّصل از مسمع بن عبد الملك از ابى عبد اللَّه عليه السّلام روايت نموده كه : قال : قال رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله : ما زاد خشوع الجسد على خشوع القلب فهو عندنا