امام در شهر نيشابور ، در پاسخ تقاضاى مردم وخواهش بزرگان ودانشمندان آن روز ، در اجتماعي كه هزاران نفر در آن گرد آمده بودند ودر انتظار شنيدن جملاتى از آن حضرت بودند ، كه روشنگر راه زندگى آنان باشد ، سخن از جهان بيني توحيدي اسلام به ميان آورد . با مقدمه اى بسيار جالب وگيرا ، حديث توحيد را مطرح كرد ، با توجه به اين كه بايد مأموريت واقعي خود را از نظر رهبرى واقعي انجام داده ومسأله اى اساسى عنوان كرده مىشد ، نه از يك گوشه زندگى يك مطلب ساده اى را به عنوان پند وموعظه ، آن هم در آن زمينه كه از هر پند وموعظه اى تنها در راه هدفهاى شخصي سياسي واجتماعى حاكم استفاده يا سوء استفاده مىشد . آرى ، امام حديث توحيد را مطرح كرد ، از قول خداى بزرگ كه همه عوالم هستى را آفريده است : " كلمة لا إله الا الله حصني . . . . " توحيدي كه هم افراد وهم ملتها را از همه نكبتها وعذابها نجات مىبخشد ، توحيدي كه نداشتن آن مستلزم همه گونه اسارتها ونكبتها وسختى ها در اين جهان وآن جهان است . بعد از بيان آن حديث ، وقتي قافله خواست حركت كند ، امام سر از هودج بيرون آورد ، بطورى كه توجه همه مردم كه در حال حركت آن حضرت را نگاه مىكردند جلب كرد ، مثل اين كه مىخواست مطالب ديگرى بگويد . آرى ، مىخواست با زمينه مساعدترى كه ايجاد مىكند مطلب مكمل واساسى را ياد آورى كند ، لذا اضافه كرد : " ولكن بشرطها وشروطها " وسپس اشاره به خود كرد وادامه داد :