رفتار دوگونهء امام حسن وامام حسين عليهما السلام در برابر بنى أمية از بحثهاى پيشين فلسفه صلح امام با معاوية دانسته شد ، اما ممكن است اين سؤال در ذهن بيايد كه چرا دو امام دو گونه عمل نمودند ، اين پاسخ را بايد در شرائط زمانهاى آنان دانست كه عبارتند از : 1 - معاوية در دوران زمامدارى خود با حيله گرى سعى مى كرد به حكومتش رنگ شرعي واسلامى دهد وظواهر اسلام را حفظ كند ، بعلاوة أو در حل وفصل أمور ومقابله با مشكلات سياست فوق العادة ماهرانه اى داشت ، كه فرزندش يزيد فاقد آن بود ، همين دو موضوع پيروزى قيام وشهادت در زمان حكومت وى را مورد ترديد قرار مى داد ، واز اينرو مردم جنگ آن حضرت را با معاوية بيشتر يك اختلاف سياسي وكشمكش بر سر خلافت وحكومت بشمار مى آوردند تا قيام حق در برابر باطل . 2 - از گفتار امام حسن عليه السلام دريافتيم كه جنگ امام حسن عليه السلام باعث شهادت ايشان نمى گرديد بلكه أو را أسير كرده وزنده زنده تحويل معاوية مى دادند ، يا بدست خود ايشان را بقتل مى رساندند ، ودر صورت شكست امام معاوية داراى قدرت مطلق مى گرديد وتمام شهرها را از وجود شيعيان خالى مى كرد . 3 - يزيد جوانى ناپخته وشهوت پرست ، بي خرد وخوشگذران بود ، علنا مقدسات اسلامي را زير پا گذارده وعلنا شراب مى خورد ، از لحاظ سياسي آن قدر ناپخته بود كه قيافه اصلى حكومت بنى أمية كه دشمنى آشتى ناپذير با اسلام وبازگشت به دوران جاهليت واحياى رژيم اشرافى آن زمان بود ، را كاملا به مردم نشان داد ، اين أمور عدم لياقت أو را