را در حفظ صلح به كار مى برد ولى شورشيان تصميم به جنگ داشتند وسخنرانانشان مردم را به جنگ با امام تحريض مى كردند ، پس از آنكه عبد الله بن زبير سخن گفت امام به فرزندش فرمود : پسرم برخيز وبا اين مردم سخن بگوى ، امام حسن عليه السلام برخاست ودر سخنانش فرمود : ( اينكه پسر زبير گفت : علي عليه السلام كار مردم را به پراكندگى كشانيد ، پدر خودش زبير بيش از هر كس مسؤول اين حادثه است ، أو با دستش بيعت كرد نه با دلش ، أو به ظاهر اقرار به بيعت كرد ولى اطرافيانش را براي جنگ فرآهم آورد ) . در اين جنگ امام حسن عليه السلام فرماندهى طرف راست لشكر را به عهده داشت هم چنان كه فرماندهى طرف چپ بدست برادرش امام حسين عليه السلام بود ، با رشادت ياران امام لشكرى كه به رهبرى عايشه وطلحه وزبير تشكيل شده بود شكست خورد ، اما با اين اقدام عايشه در مورد جنگ با حضرت ، درهاى انقلاب از طرف مخالفين بر امام باز شد ومسلمانان يكپارچگى خود را از دست دادند . در جنگ صفين : از جمله حوادث مهمى كه در تاريخ اسلام روى داد حادثهء صفين است ، حادثه اى دردناك كه مبارزهء بين حق وباطل را به روشنى مجسم مى سازد ، مبارزه اى بين خلافت أصيل اسلامي به رهبرى أمير حق وپيشواى عدالت حضرت علي عليه السلام ، وبين حكومتي دنيايى كه چيزى كه مورد توجه أو نبود حق وعدالت بود ورهبرى اش را معاوية به عهده داشت ، حادثهء صفين رويداد تلخى است كه موجب شكست حكومت امام گرديد وچنان ايشان را به اندوه كشانيد كه آرزوى مرگ كرد ،