" عن الحياض التي بين مكة والمدينة تردها السباع وتلغ فيها الكلاب ويغتسل فيها الجنب ، أيتوضأ منها ؟ قال : وكم قدر الماء ؟ قلت : إلى نصف الساق ، والى الركبة ، وأقل . قال : توضأ . " 1 سؤال 50 : هر گاه نماز را در أثناء باطل كند ، يا بعد از فراغ ، يا در أثناء منكشف شود بطلان آن ، آيا قرائت واذكارى كه اتيان كرده ، غير از ثواب انقيادى ، ثواب قرائت وذكر دارد وصحيح است ، يا نه ؟ وهم چنين هر گاه غسل كند به قصد جمعه وبعد معلوم شد كه روز جمعه نبوده لكن از أيامي بوده كه غسل در آنها مستحب است ، آيا غسل أو صحيح است ، يا باطل ؟ وبر فرض صحت ، ثواب غسل را دارد يا نه ؟ وهكذا در أمثال اينها ؟ جواب : إما در فرض أول : پس قرائت وأذكار أو صحيح وثواب آنها را دارد ، هر چند قصد نكرده است الا به عنوان جزئيت نماز ونماز باطل شده است ، يا باطل بوده است . واما در فرض دوم : پس صحيح است . بنابر آنچه در محل خود محقق شده است از اتحاد حقيقت أغسال ، پس به قصد اتيان يكى از آنها ، هر چه در آن وقت مطلوب است به عمل آيد ، مثلا هر گاه در روز جمعه ، ملتفت جمعه بودن نباشد وغسل جنابت يا غير آن بكند به قصد امتثال امر جنابت ونحو آن ، جمعه نيز به عمل آمده [ است ] . چنانچه [ چنان كه ] لازمه اتحاد است . وضرر ندارد عبادت بودن غسل جمعه ، ومعتبر بودن قصد قربت در تحقق عبادت ، زيرا كه آنچه از أدله مستفاد مىشود از يد از اين نيست كه بايد مقرون به قصد قربت باشد ، ولازم نيست كه قربت آن ، از جهت امتثال امر خودش باشد ، بلكه مطلق قصد قربت ولو از جهت ديگر كفايت مىكند در آن ، پس أداء مأمور به ، به امر غسل جمعه ، شده است ، هر چند امتثال امرش نشده است . وخواص واقعيه غسل جمعه را نيز دارد ، لكن ثواب آن را ندارد . ودر فرض مذكور در سؤال نيز ، صحيح است ، لكن ثواب ندارد ، چون امتثال امر نكرده است بالفرض . بلى ، اگر قصد كرده باشد وظيفة يوم را ، وخيال كرده باشد كه غسل جمعه است ودر واقع غسل ديگر باشد ثواب امتثال را نيز دارد . وسر فرق ما بين فرضين ( كه در أول

--> 1 . الكافي ، ج 3 ، ص 4 ، حديث 7 ، باب الماء الذي تكون فيه قلة ، ودر تهذيب الأحكام ، ج 1 ، ص 417 ، روايت 1317 ودر وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 199 ، باب 9 ، روايت 12 أبواب الماء المطلق . با اختلاف اندكى در ألفاظ .