السيد اليزدي

14

سؤال وجواب ( فارسي )

اهميت اين اثر مدتها بود كه " سؤال وجواب سيد طباطبائى يزدى " نظر مرا به خود جلب كرده بود ، به خصوص آن كه همواره در مباحث حقوق خصوصي از آن بسيار بهره مند بودم . وبه نظرم مىرسيد كه اين مجموعه داراى ويژگيها وبرجستگى هائى است كه در ساير مجموعه هاى مشابه به چشم نمىخورد . أولا : اين مجموعه از نظر تاريخي متعلق به زمان تحول جهان اسلام از نظر صنعتى ، كشاورزى وبه خصوص تجارى است . در اين مقطع تاريخي ارتباطات سهل تر وآسان تر شده وامكان مكاتبات وتماس نسبت به دوران قبل بيشتر بوده است . ثانيا : مرجعيت سيد يزدى پس از ميرزاى شيرازي است . فتواى تحريم تنباكو توسط ميرزا وبه زانو در آمدن دولت انگليس مرجعيت شيعه را فراگير وگستره آن را توسعه داده بود . ولذا مرجعيت سيد يزدى به أقصى بلاد شيعه نشين نظير إيران ، هندوستان ، عربستان ، امارات وبعضي از كشورهاى غربى گسترش يافته بود . وبالآخرة أكثر بلاد نامبرده مواجه با تحولات وتنش هاى شگرف سياسي بودند ، إيران با انقلاب مشروطيت مواجه بود ، هندوستان مىخواست استقلال خويش را باز يابد ، كشورهاى اسلامى دچار درگيرى هاى مختلف بودند ، جنگ جهانى أول مسائلي را به وجود آورده بود كه زندگى بشرى را با بحران روبرو ساخته بود . علل وجهات فوق باعث آن بود كه حوادث ورويدادهاى كاملا جديد براي مردم مسلمان شيعي ، مطرح گردد ومرد فقيه سترگى مانند سيد يزدى هم كه گوئى همواره در انتظار فرع جديد فقهى به سر مىبرده به حل آن مىپرداخته است . مثلا ملاحظه مىكنيد كه در مسائل شماره هاى 312 - 313 - توجيه فقهى بيمه عمر وساير أنواع بيمه براي اولين بار در اين مجموعه مطرح شده ، وبا قطع نظر از آن كه فقهاى پس از وى راه حل وى را نپسنديده وراه ديگرى براي پذيرفتن آن پيش گرفتند ، به هر حال راهى براي مقلدين خويش در زمان خود گشوده است . ويا مثلا أوراق نقديه ، برأت واسناد تجارى ( سؤال 407 ) كاهش ارزش پول ( 445 ) وأمثال آن كلا مسائل جديدى است كه قبلا سابقه نداشته است . ويژگى ديگر اين مجموعه آن است كه سطح علمي سؤال كنندگان در أغلب موارد بسيار بالاتر از افراد معمولى وعادى بوده ووضعيت ونحوه سؤال كاملا نشان دهنده اين امر است لذا سيد يزدى در پاسخ ، به مباني فقهى وحتى گاهى به طرح نظريات مختلف ونقد وبررسى آنها پرداخته است . البتة جامع الشتات مرحوم ميرزاى قمى نيز از اين مزيت برخوردار است .